Trọng làm xong cái bảng vào tối thứ sáu, và anh làm nó bằng bốn tờ giấy A4 dán lại bằng băng keo giấy, dán lên vách tôn phòng trọ, cao ngang mắt.

Bốn mươi mốt dòng. Sáu cột.

Cột cuối cùng là cột anh viết sau chót, và anh viết bằng bút đỏ để dễ nhìn, và khi viết xong thì anh lùi lại một bước để coi.

Bốn mươi mốt dòng. Cột cuối cùng, bốn mươi mốt lần cùng một chữ.

Khoa ngồi dưới đất ăn bánh tráng, ngước lên.

"Bốn mươi mốt trên bốn mươi mốt," nó nói. "Vậy là có người xạo."

"Không."

"Anh Trọng, bốn mươi mốt nhà mà nhà nào cũng ngủ hết thì kỳ chớ."

"Kỳ ở chỗ nào?"

Khoa mở miệng ra rồi ngậm lại.

"Ờ ha," nó nói.

Đó chính là chỗ Trọng đã mất hai ngày mới đi qua được, và anh muốn ba người kia cũng phải mất chừng đó thời gian chớ không muốn nói toẹt ra.

Hai giờ bốn mươi sáng thì người ta ngủ. Đó là câu trả lời đúng. Nó đúng ở bốn mươi mốt nhà vì nó đúng ở mọi cái xóm trên đời. Nếu anh đi hỏi bốn mươi mốt nhà ở khu trọ chỗ anh thuê trên thành phố cùng câu đó thì anh cũng nhận được bốn mươi mốt chữ ngủ, và không ai trong bốn mươi mốt người đó nói dối.

"Không có ai nói dối," anh nói. "Có bốn mươi mốt người cùng nói một câu đúng."

Lệ ngồi ở mép giường, hai tay ôm ly nước.

"Vậy cái bảng này bỏ hả anh?"

"Không bỏ." Trọng gõ ngón tay lên cột thứ tư. "Nó cho mình biết mình đang hỏi sai câu."

Anh kéo cái ghế ra ngồi đối diện cái bảng.

"Em coi nè. Mình đi hỏi bốn mươi mốt nhà một câu mà câu trả lời đúng nhứt trên đời là ngủ. Vậy thì có hỏi hay không hỏi, kết quả cũng vậy. Mình vừa đi bộ ba ngày để lấy về một cái mình biết trước rồi."

"Vậy phải hỏi câu gì?"

"Anh chưa biết."

Anh nói câu đó thẳng, không quanh co, và đó là một trong những chuyện làm Lệ đi theo đội này bốn năm rưỡi.

Anh ngồi coi cái bảng thêm một lúc, và anh làm cái việc anh vẫn làm với mọi cái bảng: anh đi tìm chỗ nào không đều.

Bốn mươi mốt nhà. Ba mươi ba nhà vách gỗ hoặc vách tôn có khe. Bốn mươi nhà có đèn dầu, nhà thứ bốn mươi mốt là nhà bà Năm Cúc, bà xài đèn sạc.

Cột thứ ba, ai ngủ ở gian nào, thì rối nhất, vì nhà quê ít khi có phòng. Anh ghi được hai mươi bảy nhà, mười bốn nhà còn lại người ta trả lời chung chung.

Anh đọc từng dòng một, hai lượt.

Ở lượt thứ hai, anh dừng ở dòng số ba.

Bên lề dòng đó anh đã ghi thêm một câu hồi chiều, ghi cho có, vì ông Chường nói nhiều hơn mấy người khác:

Trọng ngồi nhìn năm chữ đó.

Rồi anh lật cuốn sổ của anh, tìm lại cái trang anh ghi hôm ngồi với anh Kiệm ở xã.

Anh lấy bút chì khoanh dòng số ba, nhẹ, và lần này anh không tẩy.

Ngần về lúc mười một giờ. Cô đứng ở cửa đọc cái bảng khá lâu, tay còn cầm cái nón lá mượn.

"Anh thiếu một cột," cô nói.

"Cột gì?"

"Cột đêm đó có gì khác thường không."

"Anh có hỏi. Không ai nhớ." Trọng chỉ vô mấy dòng ghi bên lề. "Mười tháng rồi Ngần. Em hỏi anh hôm mười bốn tháng chín anh làm gì thì anh cũng không nhớ, mà anh có ghi sổ chuyến."

"Ừ." Cô treo cái nón lên đinh. "Anh có ghi sổ chuyến."

Cô nói câu đó bình thường, và Trọng nghe ra cái gì đó trong đó, và anh ngồi thẳng lên.

"Nói lại coi."

"Anh có ghi sổ chuyến," Ngần nói. "Còn cái xóm này thì ai ghi cái gì?"

Bốn người im.

"Con nước," Khoa nói. Nó buông bịch bánh tráng xuống. "Con nước ghi. Ngày mười bốn âm nước lớn, cái đó nó cố định, không cãi được."

"Còn gì nữa?" Trọng hỏi.

"Con gà nhà bà Chín Rơi gáy ba giờ," Lệ nói. "Cả xóm lấy nó làm đồng hồ."

"Con chó nhà chú Tư Đằng," Ngần nói. "Nó sủa người lạ đi ngang đường xuống bến. Mười tháng nay nó chỉ sủa hai người."

Trọng cầm cây bút đỏ lên, và anh vẽ thêm một cột thứ bảy vô bên phải cái bảng, và anh viết đầu cột bằng chữ in:

Anh đứng nhìn cái cột trống đó.

"Từ mai không hỏi người nữa," anh nói. "Mai đi hỏi mấy cái này."

"Hỏi con gà hả anh?" Khoa nói.

"Hỏi cái xóm về con gà." Trọng đậy nắp bút. "Người ta không nhớ đêm mười bốn tháng chín. Mà người ta nhớ đêm nào con Ki nó sủa."

Ba người kia đi ngủ lúc mười hai giờ.

Trọng ngồi lại một mình với cái bảng.

Anh gỡ băng keo, hạ bốn tờ giấy xuống, xoay ngang, và anh dán lại theo chiều khác, vì dán dọc thì anh chỉ đọc được theo hàng, mà anh muốn đọc theo cột.

Rồi anh lấy cây bút chì, và ở dòng số ba, anh viết vô lề một chữ:

Anh không viết gì thêm. Anh chưa muốn nói với ai chuyện này, không phải vì anh giấu, mà vì trong chín năm chạy nghề anh đã hai lần bắt được một người nói sai một chi tiết vặt rồi hí hửng cả tuần, và cả hai lần cái chi tiết vặt đó hoá ra là một chuyện vặt thiệt.

Người ta nói sai suốt. Người ta nhớ lộn con nước, nhớ lộn ngày, nhớ lộn cả tên người. Cái đó chưa phải bằng chứng của cái gì hết.

Nhưng người ta chỉ nói sai cái người ta có nói.

Bốn mươi nhà kia trả lời một chữ ngủ, gọn, xong. Nhà số ba là nhà duy nhất trong bốn mươi mốt nhà kể thêm một chi tiết mà không ai hỏi.

Anh tắt đèn.