Chú Bảy làm công nhân vệ sinh môi trường của thành phố đã hơn hai mươi năm, phụ trách đoạn kênh Ba Nhánh chảy qua mấy khu dân cư đông đúc, công việc mỗi ngày là chèo chiếc xuồng nhỏ dọc kênh, dùng vợt lưới dài vớt rác trôi nổi, từ bao ni lông, chai nhựa cho tới đủ loại rác thải sinh hoạt người dân vô tư vứt xuống. Đồng nghiệp cùng tổ đa phần trẻ hơn chú nhiều, làm được vài năm là xin chuyển sang việc khác nhẹ nhàng hơn, chỉ có chú Bảy gắn bó với con kênh này lâu tới mức thuộc lòng từng gốc cây, từng cây cầu nhỏ bắc ngang, từng nhà dân sống dọc hai bên bờ.

Chú thường đi làm từ tờ mờ sáng, khi mặt kênh còn phủ một lớp sương mỏng, tiếng mái chèo khua nước đều đều là âm thanh quen thuộc nhất trong ngày của chú, hơn cả tiếng đài phát thanh chú vẫn nghe qua chiếc radio cũ cột chặt vào mạn xuồng. Có hôm trời mưa lớn, nước kênh dâng cao cuốn theo đủ thứ rác từ thượng nguồn đổ về, chú phải làm việc gấp đôi bình thường mới kịp dọn sạch trước khi nước rút. Nghề này chú làm quen tay tới mức chỉ cần liếc qua mặt nước, chú đoán được ngay khúc nào rác nhiều, khúc nào dòng chảy mạnh dễ cuốn trôi đồ vật đi xa.

Khoảng hai tháng nay, chú Bảy để ý một khúc kênh gần cửa xả của một nhà máy chế biến nằm phía đầu nguồn, nước ở đó hay có màu khác thường vào những buổi chiều nhất định, đục ngầu và bốc mùi hắc hơn hẳn những đoạn khác. Một buổi sáng, khi chèo xuồng ngang qua đúng khúc đó, chú cảm nhận có vật gì khá nặng mắc vào lưới vợt, định kéo lên xem thử là gì thì bất ngờ cả cây vợt bị giật mạnh khỏi tay, suýt kéo cả chú ngã nhào xuống nước, cây vợt chìm nghỉm mất dạng, chú phải bơi vào bờ tay không, người run lẩy bẩy dù trời không hề lạnh.

Về tới bờ, chú ngồi thở dốc một lúc lâu trên bậc thềm đá cạnh chỗ đậu xuồng, tay vẫn còn run, nhìn xuống mặt kênh loang loáng ánh nắng sớm mà không dám tin vào những gì vừa xảy ra. Chú tự trấn an mình có khi chỉ là do vướng phải rễ cây chìm hay một khối bê tông cũ mắc kẹt dưới đáy, chứ chẳng có bàn tay nào dưới nước cả, chỉ là do chú làm việc một mình quá lâu, đầu óc sinh ra tưởng tượng. Nhưng lý lẽ đó không đủ thuyết phục ngay cả với chính chú.

Chú không kể chuyện này cho ai ngay, sợ đồng nghiệp cười mình già rồi còn tin chuyện nhảm nhí. Nhưng vài hôm sau, chú vẫn thấy áy náy, mượn thêm một cây vợt khác, quay lại đúng khúc kênh đó vào một buổi chiều vắng người để thử tìm hiểu cho ra lẽ. Lần này chú cẩn thận hơn, cột thêm dây bảo hiểm buộc quanh xuồng trước khi thả vợt xuống nước.

Chú cảm nhận rõ có một vật gì đó hình khối vuông vắn, có thể là một cái thùng hay bao tải chứa vật cứng bên trong, nằm sát đáy kênh đúng khu vực cửa xả. Ngay khi vợt vừa chạm vào, chú lại cảm thấy một lực cản mạnh từ dưới nước, không giống dòng chảy tự nhiên, mà như có bàn tay nào đó đang giữ chặt lấy đầu vợt, kéo ngược lại phía đáy kênh. Chú nghiến răng cố kéo lên thêm chút nữa, kịp nhìn thấy một góc bao tải màu xanh sẫm nhô lên khỏi mặt nước trước khi sợi dây vợt đứt phựt, vật đó chìm nghỉm trở lại, mất hút trong làn nước đục.

Chú Bảy tin chắc mình không hoa mắt, cái bao tải đó có thể chứa thứ gì liên quan tới việc nhà máy phía đầu nguồn xả thải ra kênh, có khi là mẫu hoá chất, có khi là tang vật gì đó người ta cố tình phi tang xuống nước tin rằng dòng kênh sẽ cuốn trôi đi mãi mãi. Chú lên báo với tổ trưởng, kể lại sự việc nhưng cố tránh nhắc tới cảm giác bị "cản" kỳ lạ, chỉ nói đơn giản là nghi ngờ có vật thể lạ dưới đáy kênh khu vực đó, đề nghị cho người xuống kiểm tra kỹ.

Tổ trưởng nghe chú kể, nửa tin nửa ngờ, nhưng vì chú Bảy vốn là người làm việc nghiêm túc, ít khi báo cáo linh tinh, nên vẫn quyết định cử một đội tới khảo sát vào tuần sau, có cả người của phòng tài nguyên môi trường quận đi cùng. Đội khảo sát mang theo thiết bị lặn chuyên dụng, lục soát kỹ khu vực đáy kênh suốt gần nửa ngày, nhưng khi lặn xuống đúng vị trí chú Bảy chỉ, không tìm thấy bất cứ vật gì đáng ngờ, chỉ toàn bùn đất và rác vụn thông thường như mọi đoạn kênh khác. Có lẽ dòng nước trong những ngày chờ đợi đã cuốn vật đó trôi đi xa, hoặc chính bàn tay vô hình chú cảm nhận được đã kéo nó chìm sâu hơn xuống lớp bùn, giấu kỹ khỏi tầm với của bất cứ ai định lôi nó lên ánh sáng.

Người của phòng tài nguyên môi trường trước khi về còn dặn chú, nếu có phát hiện gì thêm thì cứ báo lại, nhưng giọng nói của họ nghe rõ vẻ hoài nghi, như thể chỉ đang làm cho có thủ tục. Chú Bảy không dám chắc mình đã thật sự chạm được vào một bằng chứng quan trọng nào đó hay chỉ là do tưởng tượng của một người làm nghề vớt rác lâu năm, quá quen với việc nhìn thấy những thứ bất thường trôi nổi trên mặt kênh. Nhưng từ hôm đó, mỗi lần chèo xuồng ngang qua đúng khúc kênh gần cửa xả ấy, chú luôn có cảm giác như đang được quan sát bởi một ai đó dưới lòng nước, không thù địch, chỉ như đang âm thầm canh giữ một thứ gì đó mà con người chưa đủ sức tìm ra.

Lời bàn: Nhà máy phía đầu nguồn kênh Ba Nhánh vẫn hoạt động bình thường, thỉnh thoảng vẫn có đợt kiểm tra định kỳ của cơ quan môi trường nhưng chưa lần nào phát hiện vi phạm nghiêm trọng. Chú Bảy vẫn tiếp tục công việc vớt rác mỗi ngày, chỉ là giờ chú vớt cẩn thận hơn hẳn ở khúc kênh đó, không phải vì sợ, mà vì chú tin đâu đó dưới lớp nước đục kia, vẫn còn một thứ gì đang chờ được tìm thấy đúng lúc.