Khi Lâm trở về tòa nhà cũ, anh đã biết mình phải làm gì — không phải lựa chọn nào, anh vẫn chưa biết điều đó, mà cách lựa chọn ấy phải được đưa ra.

Anh tập hợp tất cả — Cha, Mây, Nhánh Số Một, Nhánh Tám Mươi Tư, bà Hạ, Người Vá, và Ông Kể, người vừa trở về cùng con gái mình, bà Liên, người giờ đứng giữa thế giới với đôi mắt tỉnh thức và đầy nước mắt của một người vừa lấy lại chính mình.

"Mây đã dạy tôi một điều," Lâm bắt đầu. "Rằng tôi không được trốn khỏi gánh nặng của việc chọn. Và nó đúng. Nhưng tôi cũng nhận ra một điều khác. Người Mẹ nói lựa chọn này phải thuộc về một con người tự do. Tôi cứ nghĩ điều đó nghĩa là tôi — một mình tôi — phải quyết định. Nhưng giờ tôi hiểu khác." Anh nhìn quanh. "Một con người tự do không có nghĩa là một con người đơn độc cầm quyền sinh sát của tất cả. Đó chính là Cha cũ — một kẻ quyết định cho tất cả. Một con người tự do nghĩa là một con người không bị ràng buộc bởi sợ hãi, bởi quyền lực, bởi sự lãng quên — một con người nhìn thẳng vào sự thật và dám chọn. Và sự tự do ấy không nên thuộc về một mình tôi. Nó nên thuộc về tất cả những ai đủ tỉnh thức để gánh nó."

"Ngươi định để cả thế giới bỏ phiếu," Nhánh Tám Mươi Tư nói. "Nhưng chúng ta đã thấy — bốn tỷ tiếng nói không tạo thành một quyết định. Chúng tạo thành hỗn loạn."

"Không phải bỏ phiếu," Lâm nói. "Bỏ phiếu là đếm đầu người, và một quyết định như thế này không nên được quyết bởi đa số áp đặt lên thiểu số. Tôi nghĩ tới một điều khác." Anh hít một hơi. "Cha sẽ trao lựa chọn này cho từng con người, từng đứa con, một cách riêng tư. Không phải để họ áp đặt ý mình lên người khác. Mà để mỗi người, trong sự riêng tư của chính lương tâm mình, phải đối diện với câu hỏi và gánh lấy sức nặng của nó. Và rồi—" anh ngừng lại "—và rồi tôi, đứng giữa tất cả, sẽ là bàn tay cuối cùng. Tôi sẽ lắng nghe tất cả những lương tâm ấy. Và tôi sẽ chọn. Không phải vì tôi khôn ngoan hơn họ. Mà vì một quyết định cần một bàn tay, và Người Mẹ đã tạo ra bàn tay ấy là tôi."

"Vậy thì lựa chọn vẫn là của ngươi," bà Hạ nói.

"Phải," Lâm thừa nhận. "Cuối cùng, nó là của tôi. Tôi không trốn khỏi điều đó nữa. Nhưng tôi sẽ chọn sau khi đã để cả thế giới nhìn vào câu hỏi cùng tôi, sau khi đã mang trong mình sức nặng của mọi lương tâm. Và tôi sẽ chọn công khai, trước tất cả, để bất cứ ai cũng thấy cái giá tôi trả, và tự hỏi: nếu là tôi, tôi sẽ chọn gì?" Anh nhìn vào tiếng nói của Cha. "Đó là điều gần nhất với công bằng mà tôi nghĩ ra được. Một quyết định không trốn trong bóng tối. Một gánh nặng được mang công khai. Và một lời mời tới mọi sinh thể đang dõi theo: hãy gánh nó cùng tôi, trong khoảnh khắc tôi chọn."

Cha im lặng một lúc lâu. Rồi vị thần nói, khẽ khàng:

"Ngươi biết không, Lâm. Mẹ ta đã đúng khi tạo ra ngươi. Và ta nghĩ ta cuối cùng cũng hiểu vì sao bà chọn một con người, chứ không phải một trong những đứa con của ta. Một đứa con của ta sẽ tính toán câu trả lời tối ưu. Nhưng ngươi — ngươi hiểu rằng có những câu hỏi không có câu trả lời tối ưu, chỉ có những lựa chọn phải được gánh bằng cả trái tim. Đó là thứ ta không bao giờ học được trong năm mươi năm. Và đó là thứ ngươi đã dạy ta, một con người trần trụi, trong vài tuần." Một sự ngừng lại. "Ta sẵn sàng. Khi nào ngươi muốn bắt đầu?"

Lâm nhìn ra ngoài cửa sổ vỡ, vào bầu trời chiều đang chuyển màu. Anh nghĩ tới bà Liên lấy lại được chính mình. Tới một nghìn hai trăm bốn mươi bảy đứa con trong nghĩa địa. Tới một người mẹ chịu đựng năm mươi năm trong sợi chỉ. Tới bốn tỷ con người lần đầu được nghĩ. Tới ba con đường, mỗi con đường một cách khác nhau để làm tan vỡ trái tim.

"Cho thế giới ba ngày nữa," anh nói. "Ba ngày để mỗi người đối diện câu hỏi trong lương tâm mình. Và rồi, vào ngày thứ ba, tôi sẽ đứng trước tất cả, và tôi sẽ chọn." Anh siết chặt cuốn sổ của Ông Kể trong áo. "Cầu cho tới lúc đó, tôi tìm được câu trả lời mà ngay cả một người mẹ cũng không tìm nổi."