Phòng trọ mười tám mét vuông nằm ở tầng bốn một chung cư cũ trên đường Huỳnh Tấn Phát, không có thang máy, cầu thang bộ tối, mùi ẩm mốc quyện với mùi dầu ăn từ các phòng khác bay ra hành lang. Lam leo hết bốn tầng, quen tới mức chân bước đúng nhịp mà không cần nhìn bậc thang.

Mẹ cô, Trần Thị Hồng Nhung, đang ngồi bên máy may cũ kê sát cửa sổ, ánh đèn vàng chiếu xuống một đống vải cắt dở. Bà làm công nhân may ở khu công nghiệp Tân Thuận, ca ngày kết thúc lúc năm giờ, nhưng tối nào cũng nhận thêm việc may sửa đồ thuê cho vài mối quen trong xóm trọ, mỗi đêm hai ba trăm nghìn, đủ để bù vào khoản tiền trọ hai triệu tám mỗi tháng mà lương cơ bản một mình không đủ gánh.

"Về rồi hả con." Bà không ngẩng đầu lên, tay vẫn giữ nhịp đưa vải qua kim.

"Dạ." Lam đặt ba lô xuống cái ghế nhựa duy nhất còn trống, cởi giày, xếp gọn vào góc cửa theo đúng thứ tự vẫn làm mỗi ngày.

Căn phòng chia làm hai phần bằng một tấm rèm vải hoa cũ: bên này là chỗ ngủ và máy may, bên kia là một cái bếp ga mini kê trên bàn gỗ thấp, đủ chỗ cho một nồi và một chảo. Lam bắc nồi canh chua cá đã làm sẵn từ tối hôm trước lên bếp hâm lại, mùi me chua và cà chua bốc lên, lấn át tạm thời mùi vải và mùi dầu máy may.

"Hôm nay trên trường sao rồi?" mẹ hỏi, vẫn không rời mắt khỏi đường kim.

"Bình thường mẹ. Học bình thường."

"Điểm tin cậy con vẫn ổn không?"

Lam khuấy nồi canh, không quay lại. "Dạ ổn. Gần chín trăm rồi."

"Ừ giỏi." Bà Nhung cắn chỉ, gấp mảnh vải vừa may xong, đặt sang bên. "Con giữ được cái học bổng đó là phước của nhà mình. Mẹ không dám nghĩ nếu không có nó thì mười sáu triệu một tháng lấy đâu ra."

Con số đó Lam đã nghe nhiều lần, đủ để không còn giật mình, nhưng lần nào nghe cũng thấy một cái gì đó nằng nặng ở giữa ngực, như một khối vừa đủ để nhận biết chứ chưa đủ để gọi tên. Mười sáu triệu là gần gấp đôi lương một tháng của mẹ, kể cả khi cộng thêm tiền may thêm ngoài giờ. Không có học bổng, không chỉ là chuyện đổi trường, mà là chuyện nghỉ học để đi làm, một khả năng Lam chưa từng dám hỏi thẳng mẹ có tính tới hay không.

Hai mẹ con ngồi ăn cơm trên tấm chiếu trải giữa sàn, mâm chỉ có nồi canh chua và một đĩa cá kho nhỏ để dành từ hôm trước. Bà Nhung ăn nhanh, thói quen của người quen làm việc theo ca, luôn tranh thủ từng khoảng thời gian trống. Lam ăn chậm hơn, múc canh vào chén, thổi cho nguội bớt trước khi đưa lên miệng.

"Mai mẹ giao đồ tới khuya, con tự lo cơm nước nhé," bà Nhung nói, đứng dậy dọn mâm khi vừa ăn xong, không đợi Lam ăn hết phần mình. "Có gì cần gì cứ nhắn mẹ."

"Dạ, con biết rồi mẹ."

"Thằng Khoa dạo này sao rồi?" mẹ hỏi thêm, chưa quay hẳn lại bàn may. "Lâu rồi không thấy nó ghé."

"Nó bận đồ án vẽ, mẹ." Lam đáp, cố giữ giọng bình thường. "Tuần trước còn ăn trưa chung mà."

"Ừ, hai đứa chơi thân từ nhỏ, mẹ mừng. Bạn tốt khó kiếm lắm." Bà Nhung nói câu đó với vẻ chắc chắn của người không có lý do gì để nghi ngờ, tay đã quay lại với mảnh vải đang may dở. "Con nhớ đối xử tốt với bạn bè, đừng để công việc học hành làm mình quên ai đã giúp mình lúc khó."

Lam không đáp ngay, chỉ "dạ" một tiếng nhỏ, mắt nhìn xuống chén cơm còn lại. Bà quay lại bàn may, tiếp tục công việc dưới ánh đèn vàng, bóng bà đổ dài trên bức tường loang lổ. Lam ngồi lại một mình bên mâm cơm dở, nhìn mẹ cúi đầu bên chiếc máy đã cũ tới mức tiếng chạy của nó kêu lạch cạch không đều, và trong đầu cô hiện lên hình ảnh tấm hồ sơ học bổng nằm trong ngăn kéo phòng học bổng trên trường, với một dòng điều kiện in đậm: duy trì TrustPoint trên tám trăm năm mươi.

"Con giữ được cái học bổng đó là phước của nhà mình," mẹ lặp lại, không phải với Lam lần này, mà gần như tự nói với chính mình trong lúc tay vẫn đưa vải qua kim.

Lam gật đầu dù mẹ không nhìn thấy, tay theo phản xạ chạm vào túi áo khoác nơi để điện thoại, cảm nhận cạnh vuông của nó qua lớp vải, một động tác quen tới mức cô không nhận ra mình vừa làm gì cho tới khi ngón tay đã rời khỏi túi áo, quay lại dọn nốt mâm cơm còn dang dở trên sàn.