Hồ sơ số 4471. Vong danh: chưa xác định. Nguyên nhân: đuối nước, sông Tô Lịch, đoạn qua cầu Định Công. Lời khai bên sống: không có. Chuyển cửa Một, chờ bổ sung.

Không ai bổ sung được, vì con sông ấy bây giờ đen quá, chẳng ai còn muốn ra đứng ở bờ mà nhớ.

Vọng ngồi xuống, đặt nén nhang xuống mép nước, và gọi tên con sông trước, vì cô chưa có tên nào để anh gọi. Sáu giờ chiều, trời còn sáng nhưng cái sáng ấy không xuống được tới mặt nước, bị chặn lại ở lớp váng dầu loang mỏng như một tấm kính bẩn. Mùi bốc lên không phải mùi thối hẳn, mà là mùi ngòn ngọt lẫn khai, thứ mùi mà người sống quanh đây quen tới mức không còn ngửi thấy nữa.

Anh mặc áo nâu bạc, tay áo xắn tới khuỷu, và bàn tay đặt lên thành cầu bê tông thì lạnh hơn cái thành cầu đó một chút, dù trời tháng Tư đã oi.

"Thưa, tôi không tới để dọa chị," anh nói, giọng đủ nghe, không hơn. "Tôi tới để hỏi, nếu chị cho phép."

Không có gì đáp lại. Chỉ có tiếng một chiếc xe máy chạy qua sau lưng anh, tiếng còi ai đó bấm vội, và mặt nước dưới chân cầu gợn lên một vòng tròn nhỏ, chậm, không giống gió.

*

Buổi sáng cùng ngày, Vọng chèo thuyền tôn từ bãi giữa sông Hồng vào bờ, mang theo hai chục chai mật ong loại nhựa tái chế, mỗi chai bán được năm mươi nghìn cho mối quen ở chợ Long Biên. Mùa hoa nhãn năm nay muộn, đàn ong bốn thùng của anh cho ít mật hơn năm ngoái, và anh tính trong đầu, nếu bán hết hai chục chai này thì đủ tiền dầu hỏa thắp đèn cho tới hết tháng.

Anh không có điện lưới. Đất bãi giữa không cấp sổ, không kéo dây được, và anh cũng chưa từng xin. Ban đêm anh dùng một tấm pin nhỏ sạc ắc quy, đủ thắp một bóng đèn và sạc điện thoại, cái điện thoại cũ anh giữ chỉ để nghe gọi, không cài gì thêm.

Cuộc gọi tới lúc anh đang buộc dây thuyền vào cọc tre.

"Anh Vọng ạ," giọng Sênh, nhanh như mọi khi, "có việc gấp."

Vọng không hỏi việc gì trước. Anh hỏi: "Bao nhiêu kỳ thất còn lại?"

"Đúng một kỳ nữa là hết bốn mươi chín ngày ạ. Mà không phải vậy đâu anh, vụ này khác." Sênh dừng một nhịp, và Vọng nghe được cả tiếng cô lật một trang sổ ở đầu dây bên kia, dù cô đang ở một nơi mà tay người sống không chạm tới được. "Sáng nay có một cậu sinh viên suýt đuối nước ở đúng khúc cầu Định Công. Người ta kéo được cậu ấy lên, cậu ấy bảo có cái gì kéo chân, kéo rất nhẹ, như một bàn tay của người quen."

"Bao lâu rồi khúc đó có người mất?"

"Ba năm ạ. Một cô gái, hai mươi hai tuổi. Hồ sơ ghi tên tắt, không đủ họ."

Vọng đứng im một lúc, nhìn ra mặt sông Hồng đang đỏ quạch phù sa, khác hẳn cái đen của con sông kia.

"Ba năm không ai xử," anh nói, không phải câu hỏi.

"Vâng ạ. Vì không ai chịu cho lời khai. Nhà cô ấy không có ai còn ở phường đó nữa."

*

Cầu Định Công buổi chiều đông người qua lại hơn Vọng tưởng. Quán trà đá góc cầu vẫn còn khách, mấy ông xe ôm ngồi chờ, một bà bán ngô nướng dọn hàng chậm rãi vì trời sắp tối. Không ai trong số họ nhìn xuống sông. Đó là điều đầu tiên Vọng để ý, mỗi lần tới một khúc sông có hồn kẹt: người sống học được cách không nhìn xuống, một kiểu phản xạ không ai dạy mà ai cũng có.

Anh hỏi bà bán ngô trước, vì bà có vẻ đã ngồi góc này lâu năm.

"Bà có nhớ cô nào mất ở khúc này chừng ba năm trước không ạ?"

Bà ngẩng lên, nhìn anh một lúc, rồi lắc đầu, không phải kiểu lắc đầu của người không biết, mà kiểu lắc đầu của người không muốn nhắc.

"Cậu hỏi làm gì?"

"Con là người quen của gia đình," Vọng nói, câu anh vẫn dùng, không hẳn nói dối, chỉ không nói hết.

"Chuyện cũ rồi. Người ta chuyển đi cả rồi, cậu hỏi ai bây giờ."

Bà quay lại xếp ngô, và Vọng hiểu, không cố hỏi thêm lúc này. Con người có quyền không muốn nhắc, và ép một người sống mở miệng chưa bao giờ là cách của anh.

Anh trở lại thành cầu lúc trời vừa sập tối, đúng giờ Dậu, và lần này anh không hỏi to nữa. Anh ngồi xuống, đặt hai bàn tay lên mặt bê tông lạnh, nhắm mắt, và để cho cái giác quan vẫn dẫn anh xuống được Âm Phủ mở ra, chậm, như một cánh cửa gỗ ẩm lâu ngày không ai đẩy.

Lần này có gì đáp lại thật.

Nó không phải một tiếng nói. Nó là một sự kéo, nhẹ, ở đúng chỗ ngực anh, giống hệt như lời cậu sinh viên tả lại buổi sáng: một cái kéo của người quen, không hung dữ, chỉ tha thiết đến mức đáng sợ, như một người đã chờ quá lâu, chờ tới mức quên mất cách chờ cho đúng.

Vọng không rụt tay lại. Anh để yên, và anh nói, rất khẽ, gần như chỉ để chính mình nghe:

"Chị ơi, chị đừng kéo người ta xuống nữa. Người ta không phải là người chị đang chờ."

Mặt nước dưới chân cầu gợn lên một lần nữa, mạnh hơn lần trước, và lần này Vọng cảm được rõ, không còn nghi ngờ gì: có ai đó, dưới lớp nước đen ấy, vừa nghe thấy anh, và vừa bắt đầu khóc.

1. Sông Tô Lịch (Hà Nội) từng là một trong những con sông ô nhiễm nặng nhất thành phố trong nhiều thập kỷ, mỗi ngày tiếp nhận hàng trăm nghìn mét khối nước thải sinh hoạt chưa qua xử lý; các dự án thu gom nước thải và bổ cập nguồn nước những năm gần đây đang trong quá trình cải thiện dần tình trạng này.