Dòng nước giữa lạch không chảy thẳng. Nó kéo vạt áo Vọng sang trái, rồi đẩy sang phải, như có hai bàn tay đang giằng nhau một miếng vải.

Anh đứng vững hai chân trong bùn. Trăng đã lên cao hơn ngọn phi lao. Ánh trăng đi qua người Yên mà không đổ bóng, rơi thẳng xuống mặt nước ngay trước ngực anh.

"Khai đi," Nhất Phán nói. "Từ chỗ con chưa khai với ai."

Anh không nhìn bà. Anh nhìn Yên.

"Đêm ấy anh có ra bến," anh nói. "Anh đứng ở cọc neo, cầm dây thuyền. Anh nhìn sang bờ làng."

Yên không nói gì. Hai tay cô vẫn đan trước bụng.

"Có chớp," anh nói. "Mỗi lần chớp anh thấy em. Em đứng dưới gốc tre. Tóc em ướt, em đưa tay vén. Chớp lần sau em lại vén."

"Anh thấy em?"

"Anh thấy em."

Yên nhìn anh rất lâu. Mặt cô không đổi, chỉ có cái nghiêng đầu chậm lại, như người đang nghe một thứ tiếng mình biết mà lâu lắm không nghe.

"Thế sao anh không gọi?"

"Gọi thì em nghe. Em nghe thì anh phải sang."

"Còn cái đèn?"

Vọng nuốt xuống. Nước giữa lạch lạnh hơn ở mép bãi nhiều.

"Đèn anh treo trên cọc chòi," anh nói. "Anh không thắp."

"Vì sao không thắp?" Nhất Phán hỏi. Giọng bà không to, nhưng nó đi trên mặt nước rất xa.

"Thưa bà, thắp lên thì em ấy thấy con." Anh nói với bà, vì anh không nói được câu này với Yên. "Em ấy thấy con thì con phải sang. Con để tối để con còn đứng được thêm một lúc. Con tự bảo một chút nữa thôi. Rồi lại một chút nữa."

Phía sau lưng anh, ngòi bút của Sênh không chạy. Anh không quay lại. Một lúc sau anh nghe nó chạy tiếp, chậm, từng nét một, như người viết chữ khó.

"Em tưởng anh sợ nước," Yên nói.

"Anh không sợ nước. Anh sợ câu em hỏi."

Yên cúi xuống nhìn mặt nước dưới chân mình. Nước chảy qua người anh, đẩy anh, kéo anh. Quanh cô nó phẳng lặng.

"Một que diêm," cô nói. "Chỉ cần một que diêm thôi."

Anh không trả lời được. Không có gì để trả lời câu ấy.

"Lúc em lội ra đây," Yên nói, "em nhìn về phía bãi. Em tưởng bên ấy không có ai. Em nghĩ, thôi, anh ấy không ra, mình sang tới nơi rồi gõ cửa chòi, mắng cho một trận." Cô ngừng. "Hóa ra có người."

"Có."

"Thế thì em không ở dưới này một mình."

Câu ấy đi vào anh còn sâu hơn mọi câu trách. Anh đã chờ mười bốn năm để bị trách. Anh không biết phải đứng thế nào trước một người không trách.

"Em gọi anh một tiếng," anh nói. "Lúc ấy anh đã ở giữa dòng. Gió cuốn mất gần hết, nhưng anh nghe ra tên anh."

"Ừ." Yên gật đầu, chậm. "Em cứ tưởng gió nó cuốn đi mất."

Một con cá quẫy ở đâu đó phía hạ nguồn. Nhất Phán không giục. Bà đứng im trên mặt nước, tay áo gấm buông xuống, như bà có cả đêm.

Rồi Yên ngẩng lên. Cô nhìn thẳng vào anh, và anh biết câu sắp đến, vì anh đã nghe nó mỗi đêm suốt mười bốn năm, trong giấc ngủ, trong tiếng ong, trong tiếng mái chèo.

"Anh có định nói có không?"

Vọng nhắm mắt lại. Anh mở ra.

"Đêm ấy anh không biết," anh nói. "Anh đứng ở cọc neo vì anh không biết. Nếu anh biết là có, anh đã thắp đèn."

Yên chờ.

"Bây giờ thì anh biết," anh nói.

"Biết gì?"

"Có."

Nước giữa lạch vẫn kéo áo anh, sang trái, sang phải. Yên đứng yên như thế rất lâu. Rồi khóe miệng cô động đậy, không hẳn là cười, giống cái lúc cô ngồi bên chồng chiếu hoa ở chợ Long Biên, nghe anh nói một câu ngốc và cố không cười ra.

"Muộn thế," cô nói.

"Ừ. Mười bốn năm."

"Muộn thì vẫn là có."

Nhất Phán đợi thêm một lúc rồi mới cất tiếng.

"Vong Nguyễn Thị Yên. Đã có câu trả lời. Giờ cô muốn gì?"

"Em biết rồi ạ," Yên nói. "Nhưng em chưa nói. Em đợi chị ấy chọn xong."

"Vì sao?"

"Em không muốn cái em muốn làm chị ấy phải chọn khác đi."

Nhất Phán nhìn Yên, rồi gật đầu, như người ghi nhận một điều đúng lệ mà lệ chưa từng viết.

"Lời khai phía người sống, trước vong, tại nơi mất: đủ." Bà quay sang Vọng. "Lên bờ."

Anh lội vào. Về phía bãi, nước nặng hơn lúc ra, bùn níu chân, mỗi bước rút lên lại nghe một tiếng ọp. Đốm đèn vàng trên bãi lớn dần. Miên đã đứng sát mép nước, chỗ cát ướt, mũi dép chạm vào làn sóng nhỏ, cây đèn lồng giơ ra hết tầm tay. Cô không bước xuống. Cô đứng đúng chỗ anh dặn.

Anh lên tới cát thì hai đầu gối khuỵu xuống. Miên đưa tay ra.

"Chưa," anh nói. "Em chưa chạm vào anh."

Tay cô dừng giữa không trung, rồi rút về, nắm lại quanh quai đèn.

Nhất Phán đã đứng ở mép nước, ngay sau lưng Miên, gần tới mức nếu là người sống thì Miên đã nghe được hơi thở. Sênh đứng cạnh bà, sổ mở, bút cầm sẵn. Ở chỗ cát lõm, Yên đứng nhìn sang.

"Nói lại cho người ở lại," Nhất Phán nói. "Bằng lời người sống. Người ở lại nghe xong thì chọn."

Vọng đứng dậy, nước từ quần áo chảy xuống thành vũng quanh chân. Anh nói lại cho Miên đúng từng chữ bà vừa nói, rồi thêm câu nhận theo lệ, rồi thêm câu Sênh dặn: không nhận thì cứ im, không ai được chọn thay.

Miên nghe hết. Cô đặt cây đèn lồng xuống cát, giữa hai người.

"Dưới ấy anh kể những gì?"

"Mọi thứ."

"Thế thì kể lại mọi thứ," cô nói. "Đúng như dưới ấy. Em nghe."

Anh nhìn lên bãi. Trên bậc gạch trên cùng của hiên chòi, cây đèn bão anh gỡ xuống chiều nay vẫn đứng đó, chụp kính bắt một vệt trăng, bấc trắng, chưa cháy.

Miên nhìn theo mắt anh. Cô nhìn cây đèn ấy một lúc, rồi nhìn lại anh. Cô không hỏi.

Phía sau cô, Sênh chấm ngòi bút. Ở chỗ cát lõm, Yên đứng yên, không gợn sóng. Nước từ tóc anh nhỏ xuống cát, từng giọt.

"Đêm ấy," anh nói.