Hồ sơ số 4522. Vong danh: Bùi Thị Cải, tám mươi ba tuổi. Nguyên nhân: già yếu, mất tại Trung tâm Dưỡng lão Thanh Xuân. Lời khai bên sống: thiếu một phần, từ người con trai út hiện đang ở Đài Loan. Còn năm ngày nữa hết kỳ thất thứ ba. Chuyển tiếp, chờ bổ sung.

Người con ấy vẫn chưa gọi điện về cho ai ở nhà. Bà Cải, dưới lớp sương mỏng của bến chờ, vẫn ngồi đúng chỗ mọi hôm, tay đan một chiếc khăn vô hình bằng những ngón tay đã quen việc đan suốt sáu mươi năm, dù len đã không còn.

Vọng ngồi xuống cạnh sạp mật, tay vẫn cầm cái muôi gỗ, và không nhìn bà khi nói.

"Bác ơi, con gọi được cho cậu út tối qua rồi. Cậu ấy hứa cuối tuần này gọi cho anh Sênh nghe."

Bà Cải không trả lời bằng lời. Bà chỉ đan chậm lại một nhịp, và Vọng biết đó là cách một hồn già nói "cảm ơn" khi không còn quen nói thành câu.

Xung quanh bà, bến chờ vắng, chỉ có dăm ba hồn khác ngồi rải rác, mỗi người giữ một việc quen thuộc từ lúc còn sống: một ông cụ ngồi vấn thuốc lào bằng những ngón tay trong suốt, một bà lão đếm tiền chợ trên tay không còn tiền. Không ai vội. Đây là cái nhịp Vọng đã quen từ nhiều năm nay, chậm, đều, mỗi hồ sơ một khoảng lặng riêng để chờ người sống nhớ ra và nói thật.

*

Chợ Long Biên buổi sáng thứ Bảy đông hơn ngày thường, mùi cá mùi rau lẫn vào nhau, và sạp mật của Vọng nép ở một góc khuất gần cổng chợ hoa, chỗ ít ai để ý một người bán mật không có biển hiệu. Anh bán được sáu chai trong buổi sáng, mỗi chai một trăm hai mươi nghìn, mật ong rừng lấy từ mấy thùng ong anh nuôi ngoài bãi giữa sông Hồng.

"Mật này thật đấy chú," bà khách quen vừa nói vừa xoay chai lên soi ánh nắng, "chứ mật ngoài kia toàn đường hóa với nước lã."

"Dạ, ong nhà con ăn hoa nhãn với hoa vải thôi ạ," Vọng đáp, tay đưa chai mật qua, và tay bà chạm phải tay anh một thoáng.

Bà khựng lại, rụt tay về nhanh hơn cần thiết, rồi cười gượng, "Tay chú lạnh quá, chắc ngồi ngoài này từ sáng sớm hả."

Anh chỉ cười, không giải thích. Anh chưa từng giải thích với ai, và cũng không định bắt đầu hôm nay.

Một khách khác, ông xe ôm quen mặt vẫn hay đỗ xe cạnh cổng chợ hoa, ghé mua một chai nhỏ bảy mươi nghìn cho vợ uống trị ho. "Chú bán mật ở đây bao lâu rồi nhỉ, tôi cứ thấy quen mà chả nhớ ra," ông hỏi, giọng thật thà. Vọng chỉ đáp "dạ cũng lâu rồi ạ" và không nói thêm năm tháng cụ thể nào, vì con số ấy, nếu nói ra, sẽ dài hơn những gì một người bán mật bình thường nên có.

Sênh tới lúc gần trưa, mặc chiếc áo bà ba nâu cũ, xách theo một túi vải đựng sổ sách mà chỉ Vọng nhìn thấy được lớp sổ bên trong, còn người qua đường chỉ thấy một túi vải không.

"Anh Vọng, hồ sơ bà Cải em vừa gọi lại rồi," cô nói, ngồi xuống ghế nhựa đối diện. "Cậu con trai hứa thứ Bảy tuần sau gọi cho em, đúng hạn kỳ thất."

"Kịp không?"

"Kịp. Sát nút, nhưng kịp." Sênh mở sổ, lật vài trang, giọng chùng xuống một chút. "Anh còn nhớ vụ năm ngoái không, cái ông cụ chờ tới ngày thứ bốn mươi tám mà con cháu vẫn chưa xong lời khai?"

"Nhớ. Kịp trong gang tấc."

"Sát vậy đủ mệt rồi, em không muốn thêm vụ nào sát nữa cả năm nay." Sênh cười, rồi với tay lấy một chai mật, xoay xoay trong tay không định mua, chỉ để có việc làm. "Dạo này êm anh nhỉ. Từ hồi xong vụ mùa trước tới giờ, có mỗi bà Cải là hồ sơ hơi gấp thôi."

"Ừ. Êm."

Vọng nói vậy, nhưng trong lòng anh biết cái êm này không phải là nghỉ ngơi, mà là một khoảng lặng trước khi có việc, giống như cách trời đứng gió một lúc trước khi đổ mưa rào tháng bảy. Anh không nói điều đó ra, vì Sênh cũng biết, chỉ là không ai muốn là người nói trước.

Buổi chiều, anh dọn hàng sớm hơn mọi khi vì trời kéo mây đen từ phía Tây, thứ mây báo một cơn mưa đầu mùa thật sự, không phải mưa rào vặt vãnh mấy hôm trước. Anh xếp mấy chai mật còn lại vào giỏ, buộc dây, và định chèo thuyền tôn về bãi giữa trước khi mưa tới.

Điện thoại trong túi áo rung lên đúng lúc anh vừa gỡ dây thuyền khỏi cọc tre.

Là Sênh. Anh nhìn màn hình, định bấm nghe bình thường, nhưng máy rung tiếp, tắt đi rồi lại rung, ba lần liên tiếp trong chưa đầy một phút, nhanh và dồn dập hơn bất cứ lần nào Sênh từng gọi anh trong suốt mấy năm làm việc cùng nhau.

Vọng đứng sững một nhịp, tay vẫn giữ sợi dây thuyền, nhìn con nước sông Hồng đang cuộn đỏ dưới chân cầu Long Biên, và một cảm giác lạ, không hẳn là sợ, chỉ là một thứ linh cảm cũ kỹ mà những người làm nghề như anh vẫn tin, chạy dọc sống lưng.

Anh bấm nghe.

"Anh Vọng," giọng Sênh, không còn là giọng của một buổi trưa êm ả nữa, mà là giọng của một người vừa đọc xong một tin không tin nổi, "anh về ngay được không? Có việc gấp thật sự."