Ngân thức dậy với nắm đấm đã siết sẵn.

Không phải vì ác mộng. Không phải vì tiếng động nào đó. Chỉ là khi mắt vừa mở ra, tay cô đã gom lại như thể trong giấc ngủ có một thứ gì đó cần phải nắm chặt — và bây giờ thứ đó không còn nữa, nhưng bàn tay vẫn chưa buông.

Cô nằm yên một lúc, nhìn lên trần nhà. Cái vết ố vàng hình tam giác ở góc trái — cô đã nhìn nó bao nhiêu buổi sáng rồi, đến mức biết từng đường viền của nó. Hôm nay nó trông lớn hơn. Hoặc cô đang tìm cớ để ghét cái gì đó.

Cô đứng dậy.

Đi vệ sinh. Rửa mặt. Nước lạnh chạm vào da mặt và cô không thấy gì — không tỉnh, không dễ chịu, không gì cả. Chỉ là nước lạnh. Cô nhìn vào gương. Khuôn mặt trả lại ánh nhìn của cô với vẻ mặt không có gì đặc biệt.

Không biết tại sao điều đó lại làm cô tức.

Cô pha cà phê. Tay cô đổ nước quá nhanh, một ít nước sôi văng ra ngoài, chạm vào mu bàn tay. Không đủ để bỏng — chỉ đủ để nhói. Cô đứng yên, nhìn làn da ửng đỏ một chút rồi trở lại bình thường. Có một phần nhỏ trong cô muốn đổ thêm. Muốn có cái gì đó để mà đổ lỗi, cụ thể và rõ ràng.

Cô không đổ thêm.

Cầm ly cà phê ra ghế bên cửa sổ.

Phố dưới kia đang vào guồng của nó. Mấy giờ rồi — bảy giờ mười lăm hay bảy giờ hai mươi gì đó — và dòng người đã đặc lại. Xe máy nối xe máy. Người đi bộ chen vào từng khe hở. Một người đàn ông đội mũ bảo hiểm trắng đang gọi điện thoại, tay cầm điện thoại, tay kia bóp còi inh ỏi như thể đó là cách hợp lý để thoát khỏi kẹt xe.

Ngân nhìn và thấy tức.

Tức cái người đó. Tức cái xe bên cạnh không chịu nhích. Tức cái nắng buổi sáng đang chiếu vào mắt cô dù cô không nhìn thẳng vào nó. Tức cái phố dưới kia cứ vận hành đều đặn, bình thản, không biết và không cần biết rằng cô đang ngồi đây với nắm đấm siết và ngực thắt lại theo một cách mà cô không có tên gọi cho nó.

Tháng trước, cô có việc làm. Bây giờ không.

Điều đó thì rõ ràng. Nguyên nhân thì rõ ràng — công ty cắt giảm, đợt đầu, và Ngân là một trong mười bảy người. Sếp nói với giọng rất chuyên nghiệp, rất lịch sự, rất "chúng tôi đánh giá cao đóng góp của bạn nhưng tình hình kinh doanh hiện tại…" Cô ngồi nghe và gật đầu và đi ra ngoài và ngồi trong nhà vệ sinh công ty mười lăm phút trước khi thu dọn đồ.

Cô không khóc hôm đó. Cô cũng không khóc hôm nay.

Chỉ là bàn tay cô siết lại.

Mẹ gọi hôm qua. Hỏi tháng này tiền thuê nhà thế nào, có cần mẹ chuyển không. Giọng mẹ rất bình thường — không phán xét, không thở dài — nhưng Ngân biết phía sau giọng bình thường đó là gì. Là sự lo lắng mà mẹ đã tập cách giấu đi vì cô từng nói "mẹ hỏi nhiều quá con ngột ngạt lắm." Là tiền lương hưu của bố mẹ được cộng lại và chia thành những khoản nhỏ, trong đó có một khoản dành cho cô, con gái hai mươi tám tuổi đang thất nghiệp và đang trầm cảm và đang không biết mình sẽ ổn không.

"Con cần thì báo mẹ nhé," mẹ nói.

"Vâng ạ," Ngân nói.

Cô cúp máy và ngồi nhìn điện thoại một lúc. Rồi cô gõ tin nhắn: "Mẹ chuyển cho con ba triệu nhé." Gửi đi trước khi kịp suy nghĩ thêm.

Mẹ chuyển ngay. Không hỏi thêm gì. Tin nhắn xác nhận hiện ra trên màn hình và Ngân cảm thấy cái gì đó trong ngực căng ra rồi không xẹp xuống được nữa.

Hai mươi tám tuổi. Xin tiền mẹ.

Cô biết đây không phải lý do để xấu hổ. Bác sĩ Hà nói điều đó. Hoàn cảnh bất khả kháng. Ưu tiên sức khỏe. Không ai tự chọn bị ốm. Cô nghe và hiểu và đồng ý về mặt lý trí.

Nhưng sáng nay, ngồi đây, cô vẫn tức.

Tức cái hoàn cảnh bất khả kháng. Tức cái não của mình không chịu hoạt động bình thường như não người khác. Tức cái bệnh không có hình dạng, không có vết thương nhìn thấy được, không có lý do "xứng đáng" — chỉ là cô cảm thấy như thế, và cảm thấy như thế là đủ để mọi thứ sụp xuống.

Có một lần — cách đây khoảng bốn tháng, hồi còn đi làm, hồi chưa có chẩn đoán — đồng nghiệp ngồi cạnh cô hỏi: "Mày trông mệt thế, ổn không?" Và Ngân nói: "Ổn, tao chỉ hơi mệt thôi." Và đồng nghiệp nói: "Thì ai mà không mệt," rồi quay lại màn hình máy tính.

Cô không trách người đó. Câu đó đúng theo một nghĩa nào đó. Ai cũng mệt. Mệt là trạng thái mặc định của người trưởng thành ở thành phố này, chạy từ sáng đến tối và tắt đèn ngủ để sáng mai lại chạy tiếp.

Nhưng cái mệt của Ngân khác.

Không phải mệt vì thiếu ngủ. Không phải mệt vì làm nhiều. Mà là mệt theo cách mà ngủ đủ tám tiếng vẫn không hết — thức dậy vẫn thấy như đã vác một thứ gì đó suốt đêm. Mệt theo cách mà cô ngồi nhìn bản trình bày phải nộp lúc ba giờ chiều và không viết được một chữ, không phải vì không biết viết gì mà vì không có gì trong người đủ để đẩy những chữ đó ra ngoài.

Không ai nhìn thấy điều đó. Cô cũng không giải thích được.

Và đôi khi cô tức vì điều đó. Tức vì không ai nhìn thấy. Tức vì cô không giải thích được. Tức vì ngay cả bây giờ, sau chẩn đoán, sau mấy tháng gặp bác sĩ, cô vẫn không giải thích được theo cách mà người khác sẽ thực sự hiểu.

Cà phê đã nguội. Cô không nhớ đã uống bao nhiêu.

Dưới phố, một đứa bé đang khóc. Cô không nhìn thấy — chỉ nghe tiếng — nhưng rõ ràng là tiếng khóc của đứa bé khoảng hai, ba tuổi, kiểu khóc la hét toàn lực không cần lý do rõ ràng hoặc có quá nhiều lý do chồng lên nhau. Người lớn đi cạnh đang dỗ, giọng vừa nhẹ nhàng vừa mỏi.

Ngân nhìn xuống. Đứa bé ngồi trên ghế xe máy, chân đạp lung tung, mặt đỏ bừng. Người lớn — bà nội hay mẹ, cô không phân biệt được từ trên này — đang đứng cạnh, tay vuốt lưng đứa bé, miệng nói gì đó cô không nghe thấy.

Đứa bé khóc tiếp.

Rồi dừng lại đột ngột. Nhìn lên bầu trời. Thấy gì đó — chim, hay mây, hay không khí — và quên mất vừa tức cái gì.

Ngân nhìn theo. Bầu trời buổi sáng xanh hơn hôm qua, mây trắng đứng yên. Không có gì đặc biệt.

Cô vẫn tức.

Không quên được như đứa bé.

Bác sĩ Hà nói, vào buổi gặp tuần trước: "Tức giận cũng là cảm xúc. Tốt hơn là không gì cả."

Ngân ngồi nghe và không chắc mình tin điều đó.

Nhưng bác sĩ giải thích thêm — không phải theo kiểu giáo khoa, mà theo kiểu người ta nói chuyện thật. Rằng trầm cảm nặng thường đi kèm với tê liệt cảm xúc — không buồn, không vui, không tức, không gì cả, như thể ai đó đã tắt hết âm thanh trong một căn phòng. Và khi cảm xúc bắt đầu quay lại — dù là cảm xúc khó chịu — nghĩa là hệ thống đang hoạt động trở lại.

"Tức giận nghĩa là còn quan tâm," bác sĩ nói. "Đến bản thân mình, đến tình huống của mình. Người không còn quan tâm gì nữa thì không tức."

Ngân ngồi yên một lúc. Rồi hỏi: "Thế tức cả ngày có bình thường không?"

Bác sĩ Hà hơi cười. "Bình thường hơn là không cảm thấy gì."

Sáng nay Ngân tin điều đó.

Không phải theo kiểu thanh thản chấp nhận. Mà theo kiểu cô ngồi đây, nắm đấm siết, ngực thắt, tức cái mất việc và tức cái phải xin tiền mẹ và tức cái không ai hiểu và tức cái chính cô cũng không hiểu mình — và trong tất cả sự tức giận lộn xộn đó, có một thứ nhỏ và rõ ràng: cô còn quan tâm.

Cô quan tâm đến cái việc đã mất. Quan tâm đến cái ba triệu của mẹ. Quan tâm đến cái câu hỏi không ai hỏi thêm "thế mày ổn chưa." Quan tâm đến cái bản thân mình ngồi đây mỗi sáng, nhìn xuống phố, cố tìm cách hiểu mình đang cảm thấy gì.

Người không còn quan tâm thì không ngồi đây.

Người không còn quan tâm thì không tức.

Một chiếc xe tải chở rau củ dừng dưới phố, chắn nửa đường. Phía sau lập tức ùn lại. Tiếng còi bắt đầu. Người đàn ông trên xe tải nhảy xuống, không vội, kéo mấy thùng xuống lề đường. Động tác quen thuộc, đã làm nghìn lần.

Ngân nhìn.

Anh ta làm xong, leo lên xe, rồ máy đi. Đường thông. Xe đằng sau tản ra. Trong vòng hai phút, không còn dấu vết gì của cái kẹt xe nhỏ đó.

Phố tiếp tục chạy. Bình thản đến vô cảm.

Cô thở ra.

Bàn tay cô — lúc nào không biết — đã bớt siết lại. Không hoàn toàn mở ra. Nhưng bớt siết.

Cô nhìn xuống lòng bàn tay. Có vết hằn nhỏ của móng tay trên da — không đau, chỉ hơi đỏ, sẽ mất trong vài phút. Bằng chứng rằng cô đã cầm chặt một thứ gì đó mà cô không có trong tay.

Cô đặt bàn tay xuống đùi.

Phố vẫn chạy.

Và Ngân vẫn ngồi đây — tức, mệt, không biết buổi chiều nay sẽ làm gì — nhưng ngồi đây. Quan sát. Còn quan tâm đủ để tức. Còn đủ để ngồi.

Hôm nay, tạm thời, vậy là đủ.