Trong sân trại chỉ có một cái cây, và cái cây ấy là cây me.

Giữa trưa, lúc tốp làm bến được cho nghỉ một khắc trước khi ra lại cầu ván, Mạc Cửu ngồi xổm dưới tán me nhặt vỏ. Vỏ rụng đêm qua nằm rải trên nền đất nứt, giòn, nâu xỉn, bẻ ra thì mặt trong còn dính mấy sợi thịt me khô lại thành gân. Nhai thứ đó không no. Nhai thứ đó thì hết cơn xót cào dưới ngực, cái cơn mà bát cơm sáng không dập nổi. Ông bỏ chỗ vỏ nhặt được vào cái túi vải hai lớp giắt trong cạp quần, mỗi lần chừng một vốc, không hơn, vì túi cộm lên thì lính gác sờ.

Cơm sáng đong bằng bát gỗ có khắc một vạch trong lòng. Người phát múc đầy rồi gạt bằng thanh tre cho phẳng xuống đúng vạch, gạt một lần, không gạt hai. Ai đưa bát ra mà tay run làm đổ thì mất suất, không có suất bù.

Chuyện đó cũng ghi trong lệ.

Lệ dán ở vách nhà kho, một tờ giấy dày viết chữ Xiêm, mép dưới quăn vì mưa hắt.