Căn hộ 402 rộng bốn mươi hai mét vuông, và người ta đã chuyển gần hết đồ đạc ra khỏi đó trước khi Ngần tới.

Cô đứng ở cửa một lúc trước khi bước vào. Không phải để lấy can đảm. Để nhìn.

Sàn lát gạch men trắng đã ngả vàng, loại gạch mà chung cư tái định cư nào cũng lát. Giữa phòng khách có một hình chữ nhật sạch hơn phần còn lại, dài chừng một mét tám, ngang tám tấc. Chỗ cái giường vừa được khiêng ra. Sát vách bên phải là một vệt sạch nữa, vuông và nhỏ hơn, chỗ cái tủ. Bụi ở block này màu xám ngả nâu, bám đều, tháng nào cũng dày thêm một lớp mỏng như nhau. Nhìn độ chênh giữa chỗ có đồ và chỗ không, Ngần biết cái giường đã nằm nguyên một chỗ ít nhất bốn năm.

Cô xỏ găng, loại cao su vàng dài tới khuỷu, rồi mới bước qua ngưỡng cửa.

Người thuê cô là con trai ông cụ. Anh ta gọi lúc bảy giờ sáng, nói ngắn gọn, giọng người đã thức trắng nhiều đêm và không còn sức để lịch sự. "Ba tôi mất hôm mười bốn. Nhà tôi ở xa, tuần sau phải trả căn hộ lại cho người ta. Chị dọn giùm, bao nhiêu chị cứ nói."

Bốn triệu hai. Anh ta không mặc cả một tiếng nào, và đó là điều Ngần ghi nhận đầu tiên về gia đình này.

Trong bếp còn cái bếp ga mini và một cái nồi nhôm úp trên giá. Tủ lạnh đã rút điện, cửa chèn hé bằng một mẩu giấy gấp tư, đúng cách người ta chèn để tủ khỏi hôi. Ai đó trong nhà biết làm việc nhà. Ngần mở ra. Ngăn mát có bốn vỉ thuốc huyết áp, một vỉ đã bóc hết, ba vỉ còn nguyên. Cô để riêng ra một cái túi ni lông, buộc miệng, dán mảnh băng keo giấy ghi chữ THUỐC. Đồ như vậy cô không tự vứt. Cô để lại cho người nhà quyết định, dù thế nào rồi cũng có người nhắn: chị bỏ luôn giùm em.

Trên tường phòng khách, chỗ cao ngang mắt, còn hai lỗ đinh cách nhau bốn tấc. Bàn thờ tạm đã hạ. Dưới sàn ngay chỗ đó có một vòng tròn sẫm bằng miệng chén, vết nhang rơi, mới, chưa kịp thành vết cũ. Nhà làm lễ ở đây, không mang về quê.

Ngần ngồi xuống bên vòng tròn ấy, lấy bàn chải nhựa và một ít bột giặt, chà đúng ba vòng rồi lau lại bằng khăn ẩm. Vết nhang mất. Cô ngồi thêm một nhịp, nhìn quanh.

Không có ai trong phòng.

Cô ghi nhận điều đó như ghi nhận một cái công tắc còn tốt. Đây là chuyện bình thường, chuyện xảy ra ở gần như mọi căn nhà cô từng dọn. Người ta chết, nhà mua đủ bộ, thắp đủ tuần hương, có người gọi tên ra thành tiếng, và người ta đi. Chín mươi chín trên một trăm là như vậy. Người ngoài hay nghĩ nghề của cô là bước vào những căn phòng đầy ắp một thứ gì đó. Phòng thì rỗng, rỗng đúng nghĩa rỗng: bụi, mùi, và mấy hình chữ nhật sạch trên sàn.

Ông cụ ở đây tên Bổn. Ngần biết vì tờ giấy báo tử photocopy vẫn còn kẹp sau cánh cửa, người nhà quên gỡ. Chín mươi mốt tuổi. Chết ở bệnh viện, có con cháu bên cạnh, có người vuốt mắt, có người đọc tên ông lên trong lễ. Đủ bộ, đủ cả những thứ không nằm trong bộ nào.

Cô làm tới hơn mười một giờ trưa thì xong phòng khách và bếp. Nghỉ mười lăm phút, ăn nửa ổ bánh mì mua ở cổng, uống nước từ chai nhựa mang theo. Rồi làm phòng ngủ.

Trong phòng ngủ có thứ duy nhất trong căn hộ này khiến cô dừng lâu hơn một nhịp thở. Không phải đồ đạc gì. Là vệt mòn trên nền gạch giữa mép giường và cửa phòng vệ sinh, một đường sẫm hơn xung quanh, rộng chừng hai bàn chân, rõ tới mức nhìn được từ ngoài cửa. Người ta đã đi đúng đường đó mỗi đêm, nhiều lần một đêm, trong nhiều năm.

Ngần chà đường mòn ấy thêm một lúc nữa, biết là vô ích. Nó không sạch thêm được. Gạch mòn thì mòn rồi.

Hai giờ chiều cô xuống sảnh, kéo theo bốn bao rác buộc miệng và một thùng nước bẩn. Trời nắng, sân chung cư trắng xoá, mấy đứa nhỏ đá bóng nhựa vào tường chắn. Ông tổ trưởng dân phố đứng đợi sẵn ở chân cầu thang bộ, tay cầm quyển sổ bìa giả da, kiểu người lúc nào cũng cầm sẵn một quyển sổ.

"Cô là cô dọn nhà cho nhà anh Út phải không? Tôi là Vạn, tổ trưởng ở đây."

"Dạ."

Ông ta nhìn bốn bao rác, rồi nhìn cô, rồi nhìn ra chỗ khác. Cái nhìn ấy Ngần gặp nhiều rồi, cô không để bụng.

"Cô có nhận dọn thang máy không?"

Ngần đặt thùng nước xuống. Trong thùng, mặt nước còn sóng sánh một lúc rồi mới đứng lại.

"Cabin thôi hả chú?"

"Cabin. Với cái buồng máy trên nóc, nếu cô làm được." Ông Vạn mở sổ ra, không phải để đọc, chỉ để có việc cho hai bàn tay. "Tháng này nó hư bốn lần rồi. Thợ tới ba lần, lần nào cũng bảo không tìm ra lỗi, thay cái công tắc hành trình xong đi. Lần thứ tư thì thằng thợ nó không lên nữa, gọi không nghe máy."

"Sao chú không báo bên kiểm định?"

"Báo rồi thì họ xuống." Ông gõ ngón tay lên bìa sổ. "Cư dân người ta không chịu đóng thêm quỹ bảo trì, mà bên kiểm định thì tháng sau xuống. Đình chỉ cái thang là bốn trăm hai chục hộ leo bộ, cô hiểu không. Có mấy bà cụ ở tầng sáu."

Ngần hiểu. Cô hiểu rất rõ, rõ hơn ông ta tưởng, rằng chuyện này là chuyện tiền và chuyện giấy tờ, không phải chuyện gì khác.

"Nó hư kiểu gì hả chú?"

"Thì tự nhiên dừng. Đang đi lên nó dừng, cửa mở ra rồi đóng lại. Có bữa dừng hai ba lần trong một chuyến."

"Dừng ở tầng nào?"

Ông Vạn im một nhịp. Nhịp im đó dài hơn cần thiết, và Ngần nghe ra được.

"Ở trên cùng," ông nói. "Lần nào cũng ở trên cùng."

Cô cởi găng, gấp đôi lại, nhét vào túi quần sau. Bên kia sân, một đứa nhỏ đá quả bóng nhựa vào tường, quả bóng nảy ra, một đứa khác đếm to bằng giọng lanh lảnh.

"Chiều nay con trả chìa khoá," Ngần nói. "Trả xong con coi thử cái cabin cho chú."

Ông Vạn gật, cảm ơn, đi được ba bước thì quay lại.

"Mà cô này. Toà mình sáu tầng thôi đó."