Lưới nặng hơn mọi ngày, và Trương Văn Cội biết ngay từ cái cách nó kéo ngược cần câu xuống rằng có gì đó dưới kia không phải cá.

Bốn giờ rưỡi sáng, biển quanh Bãi Hương còn tối, chỉ có một vệt sáng bạc mỏng phía chân trời báo hừng đông sắp tới. Ông kéo lưới bằng cả hai tay, bắp vai sáu mươi mốt tuổi run lên vì gắng sức, miệng lẩm bẩm một câu chửi thề quen thuộc dành cho lưới mắc đá ngầm. Nhưng khi tấm lưới cuối cùng trồi lên khỏi mặt nước, thứ mắc trong đó không phải đá.

Một mảnh gỗ, dài chừng nửa sải tay, mặt ngoài phủ kín hàu và rêu biển đến mức gần như hoá đá, nhưng cạnh gãy của nó lộ ra một lớp gỗ bên trong sẫm màu, đặc, và có những vệt vân thẳng đều đến kỳ lạ. Không phải gỗ trôi dạt tự nhiên. Ông Năm từng thấy đủ loại gỗ biển mang lên trong bốn mươi năm câu mực, và cái này khác.

Ông đặt mảnh gỗ xuống sàn thuyền, ngồi thụp xuống nhìn nó một lúc lâu, rồi với lấy miếng trầu vẫn giắt sẵn bên má, nhai chậm, và nhổ toẹt một bãi đỏ xuống mép nước.

"Xin phép bà Thuỷ," ông nói khẽ, không rõ là nói với biển hay nói với chính mình. "Con không cố ý đụng vô cái chi của bả hết."

Thuyền ông tấp vào bờ lúc trời vừa sáng hẳn. Ông không mang mảnh gỗ về nhà cất như mọi thứ khác vớt được ngoài khơi. Ông mang nó thẳng tới nhà văn hoá thôn, nơi có số điện thoại của một cán bộ xã từng dặn dò cả làng, sau vụ khai quật lớn cách đây gần hai mươi năm, rằng bất cứ thứ gì trông lạ vớt được dưới biển đều phải báo, không được giữ, không được bán.

Ông Năm nhớ rất rõ vụ đó. Ông nhớ nó rõ hơn bất cứ ai muốn ông nhớ.

Ở Đà Nẵng, cách đó chưa đầy hai giờ xe, Nguyễn Ngọc Thư đang ngồi trong bếp, một tay cầm điện thoại, tay kia rót cà phê phin nhỏ giọt xuống ly đá, khi chuông reo.

"Chị Thư, có việc rồi," giọng người bên kia gấp gáp, không chào hỏi. "Ngư dân Cù Lao Chàm vừa báo lên vớt được một mảnh gỗ tàu cổ, gần Bãi Hương. Bên bảo tàng đang cần người ra hiện trường gấp, trước khi tin lan ra."

Cô đặt ly cà phê xuống, tay hơi khựng lại nửa giây. "Vị trí chính xác chưa?"

"Chưa. Ông ngư dân chỉ nói mắc lưới ở chỗ ông hay câu, giữa mấy hòn đảo nhỏ phía nam. Cần người ra đó hỏi trực tiếp, càng sớm càng tốt."

Ngọc Thư nhìn ra cửa sổ. Con gái cô, bé Su, còn đang ngủ trong phòng, chăn kéo lệch để hở một chân trần thò ra ngoài mép giường, thói quen ngủ từ hồi ba tuổi tới giờ vẫn chưa bỏ được. Tám tuổi. Cô sẽ phải gọi cho mẹ mình, xin đón cháu thêm vài ngày, và mẹ cô sẽ không hỏi gì, chỉ thở dài đúng một cái đủ để cô nghe thấy qua điện thoại.

"Chị nhận không?" người kia hỏi lại, sốt ruột.

"Nhận," cô nói, và giọng cô chắc hơn cô tưởng. "Cho tôi hai tiếng chuẩn bị."

Cô gác máy, đứng yên trong bếp một lúc, nhìn ly cà phê đang tan đá dần. Mười chín năm trước, cũng một mảnh gỗ vớt được ngoài khơi vùng biển đó đã đưa cha cô ra khỏi nhà lần cuối cùng, và ông không bao giờ về nữa. Không ai tìm thấy xác. Hồ sơ khép lại với hai chữ "mất tích", không phải "tử vong", một sự khác biệt pháp lý mà suốt gần hai mươi năm cô vẫn không biết nên coi là hy vọng hay là một vết thương chưa bao giờ được phép lành hẳn.

Cô xoay chiếc nhẫn cưới cũ quanh ngón áp út, một thói quen tay chân cô chưa bao giờ ý thức được mình đang làm, rồi với lấy điện thoại gọi cho mẹ.

Hai tiếng sau, cô đã ngồi trên chuyến xe khách sớm nhất ra Hội An, túi đồ nghề khảo cổ quen thuộc đặt dưới chân, trong đầu vẫn còn văng vẳng câu nói của người đồng nghiệp lúc nãy: gần Bãi Hương.

Cô đã tới Cù Lao Chàm nhiều lần trong đời làm nghề, nhưng chưa lần nào tới với đúng cảm giác này, một thứ gì đó vừa giống hy vọng vừa giống một cánh cửa cô không chắc mình có nên mở lại hay không.

Xe chạy qua cầu Cửa Đại, biển hiện ra bên phải, xanh và phẳng lặng dưới nắng sớm, không mang một dấu hiệu nào cho thấy nó vừa giữ kín một thứ gì đó suốt bốn trăm năm, chờ đúng một mẻ lưới của một ông già nhổ trầu xin phép trước khi kéo lên.

Điện thoại cô rung. Tin nhắn từ đồng nghiệp: Ông ngư dân tên Trương Văn Cội, đang đợi ở nhà văn hoá thôn Bãi Hương. Ông ấy nói sẽ dẫn ra đúng chỗ, nhưng dặn phải đi sớm, trước khi nước triều lên che mất luồng đường ông nhớ.

Ngọc Thư gõ lại một chữ duy nhất: Đang tới.

Rồi cô cất điện thoại, tựa đầu vào cửa kính xe, và để cho biển ngoài kia trôi qua trong im lặng, không biết rằng chỉ ba mươi sải nước dưới lớp sóng phẳng lặng đó, một câu chuyện bốn trăm năm tuổi đang chờ người đầu tiên đọc đúng thứ tự của nó.