KỊCH THỨ III

Nam-tước phu-nhân, Lý-dật, Pha-la-măng

L. (Nhìn thấy Pha-la-măng vào). — Kìa, ai hỏi chi ngoài nọ?

N. — Đứa nào giữ cửa, lại để cho khách tự-tiện mà vào thế, không biết?

Ph. — Thưa bà, việc ấy chẳng hề chi. Con đây mà

L. — Rõ, tưởng ai! Chẳng hóa cậu Pha-la-măng! Thưa bà, đó là gã Pha-la-măng, nhưng mà gã Pha-la-măng không có áo dấu, ại có gươm đeo cạnh sườn. Gớm nhỉ! Anh Pha-la-măng bây giờ sang nhỉ?

Ph. (Nói với Lý-dật). — Khoan, khoan, xin cô hãy khoan mồm miệng. Từ đây trở đi, không ai được gọi tôi là gã Pha-la-măng nữa đó. Giờ tôi không phải thằng nhỏ nhà ông Tục-ca-lệ nữa đâu. Số là ông mới cất-nhắc cho tôi được một chức-vị cao rồi. Giờ tôi cũng nên ông trưng, ông quản, ông đại-lý đây, chứ phải vừa. Xin cô có gọi tôi, thì gọi là ông Pha-la-măng nhé.

L. — Thưa vâng, ông dạy phải quá, tôi trót lỡ lời, xin ông miễn thứ cho tôi. Bây giờ ông đã nên ông thư-ký, thì ai còn dám coi ông như thằng nhỏ nữa.

Ph. — Ấy cũng là nhờ bà đây tác-thành danh-mệnh cho tôi đó. Tôi đến đây là để tạ ơn bà. Bà tôi đây hiền-hậu rất là hiền-hậu, vì bà mà ông tôi mới xếp cho một việc hay thay! Đầu năm chí cuối, ít ra bổng lộc cũng được năm trăm ê-cưu là số nhỏ. Mà lại được ở nơi gần, tại thành Pha-lai, là một chỗ dân gian tử-tế.

L. — Phải, vậy là may cho ông lắm, ông Pha-la-măng ạ.

Ph. — Tôi được làm canh cổng, ở cửa Ghi-bê, tay áo đóng ba lon, lưng đeo thia-khóa, ai muốn ra, ai muốn vào, cũng ở quyền tôi cho phép. Nhiều người nói với tôi rằng cái quyền ấy là quyền bở lắm, cô ạ.

L. — Chẽ nhỉ!

Ph. — Nhưng tôi lại còn một lẽ nữa nên mầng, là được chỗ ấy là chỗ may cho người coi việc, ai làm qua đó, cũng khá về sau. Nghe đâu như ông Tục-ca-lệ tôi xưa xuất-thân cũng ở đó mà ra.

N. — Nếu vậy thì danh-giá cho anh biết chừng nào! Mới ra làm việc, đã được theo dấu chủ mà tiến trên con đường danh-lợi. L. — Mà bà tôi với tôi cũng khuyên cậu ăn ở làm sao cho bằng cái nhân-đức của Tục công.

Ph. — Bẩm lạy bà, thật là con đội ơn bà to lắm. Sống con xin tết mà chết con xin giỗ, chẳng bao quên.

N. — Thôi, bà tha cho anh hết cả.

Ph — Thưa bà, dẫu bà tha, con cũng không dám miễn. Vả thói xưa nay, các bà cất-nhắc cho bọn làm công làm việc, đã có lệ thường hậu-tạ. Con nay đã nhờ ơn bà cất-đặt cho được chỗ dung thân, sau lại còn phải nhờ ơn bà che-chở cho được lâu-dài hưởng lợi. Số là những việc như việc của con vừa được, dầu tốt bổng lại hay phải trừu, phải cách.

L. — Ngầy nhỉ!

Ph. — Như người làm trước con, nguyên cũng bởi tay Tục công, chiểu lời dâng-cử của một bà nhân-ngãi cũ, mà cất-đặt cho, đến khi ông đà lạt-lẽo với bà ấy rồi, thì ông lại đuổi đi mà cho con vào thế-vị. Vậy thì con xin bà cố sức cho con được hưởng dư-phúc lâu-dài.

N. — Vâng. Tôi cũng xin vị anh mà cố chiều ông Ca-lệ.

Ph. — Lạy bà, xin bà cứ tô luôn hai má phấn, cứ đánh luôn cặp môi son, để cho ông con yêu mãi.

L. (Đẩy Pha-la-măng ra) — Thôi thôi, quan-lớn coi cửa Ghi-bê, xin mời ngài trẩy đi cho. Bà tôi đây há phải có anh mới thuộc lòng bẩy chữ. Tôi bảo cho anh hay. Cả đời anh chỉ là một thằng ngốc mà thôi. Tôi bảo cho anh biết, anh có nghe không?