VIII

Bá-Kỳ ngồi ăn xá-lỵ nhớ tới phong thơ mình được hồi nãy, liền lấy ra rồi xé mà coi; vừa mới coi câu đầu thì đã thấy mặt biến sắc, tay rung-rảy, song cũng gượng mà đọc cho đến cùng. Chừng coi rồi thì mắt ứa lụy, mặt buồn xo, đưa thơ cho Hiếu-Liêm mà nói rằng: « Con em tôi nó đã cạo đầu mà đi tu rồi, anh coi đó thì rõ. »

Cao-Thị nghe nói chưng-hửng. Hiếu-Liêm thất kinh, không hiểu duyên cớ làm sao mà Thanh-Kiều đã giàu rồi lại không chịu ở thế gian vui hưởng phú quí, nên lật đật thò tay tiếp lấy bức thơ. Cao-Thị nói rằng: « Đâu con đọc lớn cho má nghe thử coi tại sao mà cô tư đi tu vậy con. »

Hiếu-Liêm mở bức thơ ra mà đọc như vầy:

Cholon, le 20 Décembre 192...

Anh ba ôi

Anh tiếp đặng bức thơ nầy thì em đã vào chùa thí phát đặng tụng kinh niệm Phật rồi.

Tuy em chưa đầy 20 tuổi, song trong ba bốn năm nay em đã nếm đủ mùi đời cay đắng, em đã thấy rõ thói tục nhuốc-nhơ. Người đời nầy từ sang chí hèn ai cũng tranh tiền bạc mà thôi, chớ không kể chi nhơn nghĩa. Em tuy là phận gái, song thấy vậy bắt ngán ngầm.

Anh nghĩ lại mà coi: khi nhà mình giàu có, anh muốn gả em lấy chồng chỗ chơn chánh quân-tử, cha mẹ lại chê chỗ ấy nghèo hèn, để tìm nơi chức lớn tiền nhiều mà gả; đã mấy phen thân em chẳng khác nào một món hàng hóa để giữa chợ, chẳng khác nào một miếng mồi để của sự giàu sang, may nhờ Phật trời che chở cho em, chớ không thì phận em đã trọn đời nhục-nhã. Đã vậy mà khi nhà mình suy-sụp người mà anh tưởng là chơn chánh quân-tử đó họ lại chê em hết của nên ngảnh mặt, không tính cưới em làm chi; nay em có tiền nhiều em nhớ lại việc xưa em càng thêm chua xót.

Nhơn tình tham-lam giả-dối như vậy, ngày nay cha mẹ khuất hết rồi, nợ trần em đã trả đủ, nên em chẳng còn tình quyến-luyến với người thế gian chút nào.

Em vào cữa Phật đây là vì em chán ngán thói đời mà thôi, chớ không phải em có làm đều chi đại ác nên cần phải ăn-năn sấm hối.

Anh ba ôi, em nhớ ngày trước anh có khuyên cha mẹ gả em cho kẻ phải chớ đừng ham giàu sang; em biết anh lấy lòng cao thượng mà thương em, chớ không phải thương như thiên-hạ, bỡi vậy trước khi xuất gia đầu Phật, em viết bức thơ nầy mà bái tạ ơn anh và chúc cho anh ở dương-trần được trùng trùng hạnh phước.

Thôi, từ đây em quên hết thế sự, để lòng trinh bạch mà cầu trời khẩn Phật đặng nhờ kiếp sau. Nếu anh có thương em thì xin biết giùm bụng em, bao nhiêu đó cũng đủ rồi, chẳng cần phải viếng thăm, làm nhọc công anh mà lại bận lòng em mộ đạo.

Ngu muội: TRẦN-THANH-KIỀU.

Bái thơ.

Hiếu-Liêm đọc thơ rồi thì nước mắt tuôn dầm-dề. Bá-Kỳ thương em nên thấy Hiếu-Liêm khóc anh ta cũng khóc theo, chớ không nói tiếng chi được.

Cao-Thị vẫn đã biết con mình nặng tình với Thanh-Kiều, song mấy năm nay bà tưởng Thanh-Kiều ham giàu sang mà khinh bỉ con mình cũng như vợ chồng Bá-Vạn, bỡi vậy bà cứ an-ủi con hãy dùi-dụt lửa lòng. Nay bà nghe đọc thơ mới hay Thanh-Kiều tình ý thanh cao, mà cô có hơi trách Hiếu-Liêm nữa, rồi bà lại thấy Hiếu-Liêm ngồi khóc, bà dằn lòng không được nên nói rằng: « Má không dè cô tư sanh trong nhà giàu sang mà biết trọng nhơn nghĩa hơn bạc tiền. Vậy thì con với ông Com-mi phải đi kiếm cô mà an-ủi đặng rước cô về, chớ thương cô mà cứ ngồi đây khóc hoài, để cho cô đem thân vàng ngọc mà chôn nơi cữa Phật trọn đời hay sao? »

Hiếu-Liêm nghe mẹ nói mấy lời, vùng đứng dậy thưa rằng: « Má thương con má cho phép thì con mới dám. » Hiếu-Liêm lại day qua mà nói với Bá-Kỳ rằng: « Mấy năm nay vì em không rõ ý cô tư nên thiệt em hờn cô, chẳng dè cô cũng vì em mà ngã lòng thất chí. Chẳng biết ngày nay anh cũng còn thương em như ngày trước nữa hay không? »

Bá-Kỳ ngó ngay Hiếu-Liêm mà nói rằng:

— Lòng tôi trước sau như một. Té ra mấy năm nay anh cũng nặng tình với con em tôi lắm hay sao?

— Nếu tôi không nặng tình thì tôi đã kiếm chỗ xe tơ kết tóc rồi.

— Nếu vậy thì duyên của anh với Thanh-Kiều là duyên trời đã định trước rồi, dầu ai khuấy rối cũng không chia lìa được.

Cao-Thị nóng-nảy mới xen vô mà nói rằng: « Thôi chớ; đi kiếm em mà đem về rồi nói chuyện gì sẽ nói, chớ ở nhà mà nói hoài hay sao? »

Hiếu-Liêm lật-đật xếp bức thơ bỏ túi, rồi hai người thay áo đổi quần, tính mướn xe hơi và Chợlớn hỏi thăm Thanh-Huê coi Thanh-Kiều đi tu chùa nào đặng tìm đến mà rước về.

Đi dọc đường hai người nói chuyện với nhau, Hiếu-Liêm mới tỏ thiệt rằng lúc Bá-Vạn chết, tan hoang sự nghiệp, Đỗ-Thị bơ vơ, Thanh-Kiều bị Thái-Thường bội ước, anh ta muốn cầu hôn đặng bảo bọc kẻ thất thời, ngặt vì Bá-Kỳ về mà không nói tới chuyện đó, anh ta sợ nói ra không đắc lời càng thêm hổ thẹn, nên phải ôm lòng ngậm thảm không dám hở môi. Bá-Kỳ lại nói rằng lúc ấy anh ta cũng muốn bày lời, nhưng vì thấy em mới bị chúng hồi hôn, nhà đã bị suy sụp, nên ngại-ngùng không nỡ nói.

Hai người vô Chợlớn hỏi thăm thì vợ chồng Thanh-Huê nói rằng Thanh-Kiều nói ra Saigon thăm Bá-Kỳ, mà đi từ hồi sớm mai hôm qua đến nay chưa thấy về. Bá-Kỳ tỏ sự mình mới tiếp được thơ của Thanh-Kiều cho hay rằng cô đi tu thì vợ chồng Thanh-Huê chưng-hửng. Thanh-Huê nói rằng: « Con đó ngu quá! Đi tu sao lúc nghèo khổ lại không đi, để bây giờ lãnh gia tài hai ba muôn rồi đi tu nỗi gì. Đố khỏi thầy chùa ăn hết của nó. »

Hiếu-Liêm nghe mấy lời thô lỗ ấy thì giận bẩy gan, muốn đối đáp một đôi lời với Thanh-Huê cho cô ta biết cao thấp, nhưng vì thấy Bá-Kỳ cười rồi bước ra cửa, nên phải đi theo, không nói được.

Bá-Kỳ dắc Hiếu-Liêm lên xe-hơi rồi biểu sốp-phơ đi Chợ-gạo. Bá-Kỳ nói rằng: « Cái óc của chị hai tôi thấp thỏi lắm, chỉ ham tiền ham bạc rồi tưởng ai cũng như chỉ vậy hết, bỡi vậy hồi nãy tôi không muốn phân phải quấy với chỉ làm chi. »

Hiếu-Liêm châu mày nói rằng: « Chỉ tánh tình như vậy mà anh Như-Bình chịu được thiệt là giỏi lắm. » Bá-Kỳ cười mà đáp rằng: « Nồi nào úp vung nấy. »

Hai anh em tính đi lục hết các chùa Phật mà kiếm Thanh-Kiều. Vô tới Chợ-gạo ghé chùa Giác-Hải hỏi thăm không có, qua chùa Từ-Ân kiếm cũng không gặp, lần lần mới vô tới chùa Giác-Viên.

Xe-hơi ngừng trước cửa chùa, thì đã 10 giờ rồi nên chùa đã đóng cửa. Có một tên đạo nhỏ nghe tiếng xe-hơi lật-đật chạy ra. Hiếu-Liêm hỏi thăm thì tên đạo ấy nói rằng: « Hôm qua có một cô, chừng 20 tuổi, da trắng mà mặt rỗ, vào chùa xin thí phát đặng ở làm công quả mà tu thân. Tôi không biết có tên chi. Hồi sớm mai này cô năn-nỉ quá, Huề-Thượng tôi can không được nên phải để cho cô thí phát. Vậy hai thầy bước vô chùa coi có phải cô ấy là em của hai thầy hay không. »

Hai anh em nghe nói Thanh-Kiều đã thí phát rồi thì mồ-hôi nhỏ-giọt, lật-đật theo tên đạo mà vô chùa. Vừa bước vô thì thấy chín mười bà vãi, kẻ già người trẻ, kẻ đương chế nước, người đương niệm hương. Trước bàn Phật Di-Đà thấy có một cô còn nhỏ, đầu mới cạo trắng phếu, mình mặc áo vải nhuộm dà, đương quì chấp tay niệm Phật.

Bá-Kỳ với Hiếu-Liêm nghi cô vãi ấy là Thanh-Kiều, song thấy cô đương niệm Phật, không dám lại gần, phải dừng bước đứng dựa cột xa-xa mà ngó. Cô niệm hơn 10 phút đồng-hồ rồi mới đứng dậy đi ra; cô xây mặt qua, hai người dòm thấy quả thiệt Thanh-Kiều thì biến sắc, lật-đật chạy lại.

Thanh-Kiều giựt mình, ngó lên thấy Bá-Kỳ với Hiếu-Liêm, cô cũng biến sắc, rồi bối-rối đứng chần-ngần không nói chi được hết.

Bá-Kỳ nói rằng: « Qua mới tiếp được thơ của em hồi 8 giờ tối nầy, nên bây giờ qua mới tới đây. Em có việc sầu riêng đến nỗi thất chí, sao bấy nay em không bày tỏ với qua? »

Hiếu-Liêm, nước mắt tuôn dầm-dề, thấy hình dạng y phục của cô như vậy càng động lòng đau-đớn nên tiếp nói rằng: « Cô tư ôi, lời cô trách tôi trong thơ ấy, nghĩ cũng phải lắm; nhưng mà xin cô xét lại, hai ta ai cũng vì danh-dự nên không thấu hiểu bụng nhau; cô tưởng tôi lúc nọ chê cô suy-sụp nên không ngó ngàng, chớ kỳ thiệt là tôi sợ cô khinh bỉ tôi nên tôi không dám bước tới chớ. »

Thanh-Kiều ngó Hiếu-Liêm rồi ngó Bá-Kỳ, sắc mặt bình tịnh lại như thường; khi Hiếu-Liêm nói vừa dứt lời thì cô nói rằng: « Từ em bước chơn vào đây thì em đã quên hết thế sự rồi, vậy xin anh ba với thầy hai thương giùm thân em, đừng có đem chuyện thế-gian mà nói với em. »

Hiếu-Liêm muốn nói nữa, cô đưa tay lên cản rằng: « Chốn này là cửa Phật, xin thầy đừng nhắc những việc xưa, để cho em niệm Phật tụng kinh, đặng kiếp sau em khỏi trầm luân biển khổ như kiếp nầy nữa. »

Mấy bà vãi với mấy thầy chùa thấy ba người nói chuyện với nhau thì đứng mà ngó. Bá-Kỳ với Hiếu-Liêm ái ngại, bèn dắc nhau ra mắt Huề-Thượng. Bá-Kỳ nói thiệt rằng mình là anh ruột Thanh-Kiều, vì Thanh-Kiều não-nề thế-sự, lở-dở nhơn-duyên, nên giận bỏ mà đi tu. Và cha mẹ khuất hết, mình là anh phải lo bảo hộ Thanh-Kiều, không nỡ để cô ảo não đêm ngày, nên mới đến xin phép Huề-Thượng rước cô về đặng an-ủi khuyên lơn cho cô bớt sầu bớt thảm.

Huề-Thượng nói rằng: « Mô Phật, hôm qua cô vào chùa xin thí phát mà đầu Phật. Tuy cô không nói chuyện nhà của cô cho tôi biết, nhưng mà tôi nhắm hình dạng cô thì tôi biết cô là con nhà sang trọng, nên tôi có an-ủi cô. Vì cô nằng-nằng quyết một đi tu mà thôi, mà cửa Phật thì phải mở rộng cho mọi người, nên không lẽ tôi không cho cô vô làm công quả. Nay hai ông đến rước cô về, tôi không phép cầm mà cũng không phép xúi, vậy để tôi kêu cô lên đây cho hai ông liệu định với cô. »

Thanh-Kiều nghe Huề-Thượng đòi thì thủng-thẳng đi lên. Huề-Thượng thấy mặt cô liền nói rằng: « Vì cô não nề thế sự, chán-ngán nhơn tình, nên vào chùa niệm Phật ăn chay, quyết phủi sạch hồng trần đặng siêu thăng tịnh độ. Nay có hai anh đến xin rước cô đem về mà nuôi, vậy về hay ở tự ý cô, chớ thầy không ép đường nào hết. »

Thanh-Kiều thưa nhỏ-nhỏ rằng: « Bạch Huề-Thượng, đã biết cũng vì con nảo-nồng thế sự nên mới cạo đầu vô chùa mà tu; nhưng mà con nhớ mấy lúc con buồn rầu con nhờ có niệm Phật vái trời nên con mới khuây lảng mà sống được tới bây giờ đây. Vậy nay con chẳng còn vương vấn nợ trần chi nữa, nên con nguyện ở luôn trong chùa trọn đời mà làm tôi cho Phật, đặng hưởng phước đời sau. »

Bá Kỳ vừa muốn mở miệng khuyên lơn Thanh-Kiều, thì Hiếu-Liêm bưng-khuân trong lòng, không còn kiêng nể chùa chiền chi nữa, nên đứng dậy khóc và nói bệu-bạo rằng: « Nếu cô quyết định như vậy thì cái tình của tôi mang nặng mấy năm nay chẳng là vô ích lắm...»

Hiếu-Liêm trong lòng đau-đớn lắm, nên nói có mấy lời, rồi khóc rống lên, muốn nói nữa mà nói không được. Thanh-Kiều dòm thấy tình cảnh như vậy, cô bắt động lòng, nên cũng rưng-rưng nước mắt. Cô đứng suy nghĩ một hồi lâu rồi nói rằng:

— Kiếp này em với thầy không có duyên nợ với nhau, vậy xin thầy để cho em khẩn Phật cầu trời hoặc may kiếp sau hội hiệp.

— Sao cô biết kiếp này không có duyên nợ? Nếu không có duyên nợ, vậy chớ tại cớ nào cha mẹ gả cô lấy chồng đôi ba phen, mà phen nào cũng gặp trắc-trở làm cho hôm nay chúng ta còn gặp được nhau đây?

Thanh-Kiều lau nước mắt rồi ngó ngay Hiếu-Liêm mà nói rằng:

— Thân em đã đến nước nầy, thầy còn tính cưới em làm chi?

— Tình tôi mang nặng lắm, nếu tôi không kết duyên với cô được, thì tôi nguyện trọn đời chẳng thèm cưới nơi nào.

— Tình thầy nặng, vậy chớ ngày Thái-Thường gần đi lễ hỏi, em gặp thầy ngoài chợ Bến-Thành cũ, em kêu thầy sao thầy lại làm lơ-lảng bỏ đi luôn đi?

— Lúc ấy tôi tưởng cô cũng ý giàu sang mà khinh thị tôi, nên tôi hờn giận, muốn làm như vậy cho đã ghét. Cô thấy tôi làm lơ-lảng đó mà thôi, chớ lúc ban đêm tôi nằm một mình nước mắt tuôn rơi ướt gối, nào cô có thấy được đâu.

— Thầy có tình như vậy sao lúc ba em mất, sự nghiệp tan tành, Thái-Thường hồi hôn, má em bơ-vơ, thầy không cậy mai nói mà cưới.

— Tôi có biết bụng cô thương tưởng đến tôi hay không; bởi vậy tôi tính thà âm thầm mơ ước còn ít buồn, chớ nói mà cô không ưng thì tôi sống sao được ở đời mà nuôi mẹ.

Bá-Kỳ nghe nói đến đó thì động lòng nên xốn-xang khó chịu hết sức. Còn Huề-Thượng thì cứ ngồi lóng tai mà nghe, như Phật từ-bi không biết động dung.

Thanh-Kiều suy nghĩ một hồi nữa rồi nói rằng:

— Em đã cạo đầu đi tu rồi, nếu em về thế-gian mà lấy chồng thì coi sao được.

— Xin cô chớ ngại sự ấy. Tôi trọng cô vì tình lai-láng, vì chí cao thượng, vì nghĩa nặng-nề, chớ không phải tại dung nhan, bởi vậy dầu ngày nay cô mặt rỗ, đầu trọc, mà tôi coi cô càng quí hơn hồi xưa thập bội, vì nhờ có mặt rỗ nên mới giữ vẹn tiết trinh, nhờ có cạo đầu nên hôm nay mới hội hiệp.

— Thầy đã nghèo, mà bây giờ em không còn một đồng tiền nào hết, nếu thầy kết duyên với em thì thầy phải nuôi em, cực khổ thân thầy chớ có ích gì đâu.

— Cưới vợ là kết nhơn nghĩa, chớ không phải cầu lợi ích. Tôi cưới vợ là tính nuôi vợ, chớ không phải tính vợ nuôi. Ngày nay mà cô còn nói chuyện bạc tiền thì chắc là cô còn tưởng bụng tôi thấp hèn như bụng thiên-hạ vậy sao?

— Em biết bụng thầy rồi. Song lời em nói đó là lời nói thiệt, chớ không phải em muốn phỉnh-phờ.

Bá-Kỳ nghe nói, lấy làm lạ, nên hỏi rằng: « Vậy chớ phần ăn của em đâu, mà em nói không còn một đồng tiền? »

Thanh-Kiều nói rằng cô đã đem cho hội nuôi con gái mồ-côi hết rồi cô mới vào chùa mà tu.

Hiếu Liêm nghe nói vùng la lớn lên rằng: « Cô thiệt là nữ trung quân-tử, nên mới làm được như vậy. Cô hết tiền thì phẩm giá của cô càng cao thêm nhiều. »

Bá-Kỳ cũng khen em làm phải, vì đồng tiền của bà Phủ là đồng tiền phi nghĩa không nên thọ hưởng làm chi. Anh ta sẵn dịp cũng cho em hay rằng phần ăn của anh ta thì anh ta cũng đã cho Khuyến-học hội rồi. Thanh-Kiều thấy anh đồng ý với mình thì mừng rỡ vô cùng, nên cũng khen anh làm phải.

Bả-Kỳ với Hiếu-Liêm năn-nỉ nói riết, Thanh-Kiều phải xiêu lòng, nên ba người từ tạ Huề-Thượng rồi dắc nhau lên xe hơi mà về, đến Saigon thì đồng hồ Chợ-mới đã chỉ 2 giờ khuya.

Cao-Thị ở nhà chờ Hiếu-Liêm với Bá-Kỳ nên nằm thao-thức hoài ngủ không đặng. Bà nghe tiếng xe hơi ngừng trước nhà, chắc là con về, nên lật đật vặn đèn và mở cửa ra. Bà thấy Bá-Kỳ bước vô, bà liền hỏi rằng: « Sao, kiếm được em hay không? »

Bá-Kỳ chưa kịp trả lời kế Thanh-Kiều bước vô nữa, rồi Hiếu-Liêm tiếp theo sau. Cao-Thị thấy Thanh-Kiều mặc áo quần bằng vải nhuộm dà, đầu trọc lóc mà lại bịt trùm một cái khăn cũng bằng vải nhuộm dà, thì bà thương xót hết sức, nên đứng chần-ngần không nói được một lời.

Hiếu-Liêm mời Thanh-Kiều ngồi trên ván, chừng ấy Cao-Thị nguôi bớt nỗi buồn, nên lắc đầu chắt lưỡi và than rằng: « Thân ngàn vàng mà vì thất chí nên ra đến nỗi này »!

Bá-Kỳ kéo ghế mà ngồi rồi nói rằng: « Mấy năm nay qua mắc đi học xa, việc nhà thể nào qua không hiểu rõ. Em có chỗ phiền muộn nên ngao-ngán việc đời, sao từ ngày qua về đến nay em không tỏ thiệt với qua? Phận em ở nhà ngậm cay nuốt đắng thế nào đâu em nói hết cho qua nghe thử coi ».

Thanh-Kiều mới thủng thẳng kể thiệt hết việc nhà lại cho anh nghe, nhứt là việc hôn nhơn mấy lần cô thuật kỹ lưỡng lắm. Cô nói khi Bá-kỳ khuyên cha mẹ gả cô cho Hiếu-Liêm thì cô nằm trong phòng lóng tai nghe không sót một tiếng nói. Chừng cha mẹ định gả cô cho Thái-Thường, thì cô lấy làm bối-rối, muốn bày tỏ ý tứ của cô cho Hiếu-Liêm nghe, rồi hỏi Hiếu-Liêm coi phải liệu thế nào cho khỏi mang tiếng phụ nghèo khó tham giàu sang, ngặt vì phận gái không lẽ đi tìm hoặc gởi thơ cho trai, nên cô phải niệm Phật vái trời phò-hộ cô cho toàn danh mà cũng toàn tiết nữa. Lúc gần tới đám hỏi cô, cô gặp Hiếu-Liêm cô có bụng mừng, tưởng là thừa dịp ấy cô phân trần hắc bạch với Hiếu-Liêm được, chẳng dè Hiếu-Liêm làm lảng bỏ đi luôn. Cô tủi phận cô, nên từ ấy cô nhứt nguyện không thèm lấy chồng, ngày nào cha mẹ khuất hết rồi thì cô đi tu, còn cha mẹ gả cho ai hễ còn một ngày nữa tới đám cưới thì có tự-tử cho toàn danh tiết.

Hiếu-Liêm ngồi lóng tai mà nghe, nghe tới đó thì anh ta cảm nghĩa hết sức; mà chừng nghe tới chuyện gả cho Triệu-Cố và tính gả cho Phú-Thứ, thì Hiếu-Liêm càng kính mến Thanh-Kiều vô cùng.

Cao-Thị nghe rõ tâm sự của Thanh-Kiều bà cũng cảm thương, bỡi vậy khi Thanh-Kiều nói dứt rồi, bà bước lại vịn vai Thanh-Kiều và nói rằng: « Tôi được con dâu như vầy thì quí hơn bạc triệu, tôi không cần nhan sắc, mà cũng không thèm tiền bạc chi hết. »

Hiếu-Liêm với Bá-Kỳ thấy Cao-Thị yêu trọng Thanh-Kiều thì mừng mà lại cảm, nên ngồi cười mà nước mắt chảy rưng-rưng.

Sáng bữa sau Bá-Kỳ mướn một căn phố gần đó mà dọn đặng ở với em.

Cách vài tuần lễ, Thanh-Kiều mua sắm áo quần xong rồi Bá-Kỳ mới cho Hiếu-Liêm định ngày làm lễ cưới.

Đến bữa đám cưới, Bá-Kỳ không mời ai hết, chỉ mời hai vợ chồng Thanh-Huê mà thôi. Khi đưa dâu về nhà Hiếu-Liêm rồi, Thanh-Huê cứ ngồi xỉa thuốc sống, dảnh bàn tay đặng khoe bộ cà-rá hột-xoàn và nói rằng: « Con thiệt ngu quá! Chia gia tài cho, nó không để dành mà ăn, lại đem cho thiên-hạ hết, rồi bây giờ lấy chồng đây, mới làm sao nè! »

Bá-Kỳ giận quá dằn không được nên đáp rằng: « Nó không thèm ăn của phi nghĩa, sao chị lại gọi nó ngu? Không kể xấu hổ, miễn có tiền nhiều thì thôi, làm như chị vậy mới là khôn há? Chồng nó là người chơn chánh, vì thấy nó trọng nhơn nghĩa hơn tiền tài, nên mới chịu cưới nó đây, chớ không phải người tham tiền tham bạc, không biết trọng phẩm giá, không biết sợ nhục-nhã, tính cưới vợ đặng nhờ đồng tiền của vợ, như họ vậy đâu. »

Thanh-Huê hổ thẹn nên nghẹn cổ, không biết lấy lời chi mà đối đáp.

Còn Như-Bình ngồi gục đầu, sắc mặt coi buồn xo.

HỒ-BIỂU-CHÁNH.

Saigon, Décembre 1925.