19. — CÁCH GỬI THƯ NGÀY TRƯỚC

Ngót nghìn năm nay, các đường trong nước ta đã chia ra từng cung, đặt ra trạm để chạy giấy công-văn, vậy thì bấy giờ trong nước đã gọi là có cách thông tin tức rồi. Nhưng chỉ có vua quan gửi giấy má đi lại về việc chính-trị thôi. Còn thường-dân gửi thư từ gì đi đâu, hoặc phải sai người nhà đem đi, hoặc phải nhờ người buôn bán xuôi ngược đem đi hộ. Nhưng được dịp tốt ấy cũng họa hoằn mới có khi.

(Tỉnh lỵ Thái-Bình)

CÂU HỎI

1 — Cắt nghĩa những tiếng: ngót, công-văn, họa hoằn.

2 — Ngày xưa không hay gửi thư từ là tại làm sao?

3 — Thư từ ngày xưa có hay đến nơi không?

4 — Bây giờ gửi thư dung dị như thế nào?

TRẢ LỜI

1· Ngót nghĩa là còn kém, chưa đầy, ngót nghìn năm nghĩa là còn thiếu ít nhiều mới đầy một nghìn năm. — Công-văn là các giấy má việc quan như dụ sắc của nhà vua, tờ tư tờ bẩm của các quan. — Họa hoằn là thỉnh thoảng mới có.

2· Ngày xưa không hay gửi thư từ, vì cách thông tin rất bất tiện. Bấy giờ chưa có sở bưu-chính đem thư từ nhanh chóng cho các tư-gia, nên muốn gửi thư từ cho ai tất phải sai người nhà đi hoặc gửi người quen thuộc.

3· Thư từ ngày xưa không hay đến nơi, vì cách gửi sơ sài lỗ mỗ, không được chắc chắn nên nhiều khi mất mát.

4· Bây giờ gửi thư dung dị lắm: chỉ phải bỏ cái thư vào trong phong bì, dán kín lại, đề tên họ và chỗ ở của người nhận thư, dán một cái tem lên trên, rồi bỏ thư ấy vào hộp thư ở nhà trạm hoặc ở các ngã ba.

LỜI DẶN. — Nên nhận những tiếng: Trong nước, trong sạch, — chong chóng, chong đèn. — Trạm chạy giấy, — đồ chạm, đụng chạm; — Chạy giấy, dấy má, — dấy lên — Chính trị, trị tội, — chị em. — Thư từ gì, — dì ghẻ.