Mưa tạnh hẳn, Lành và Đào ngồi cặm cụi giải mã những trang chữ Nôm trong cuốn sổ cũ của bà Cốt.

Đào đọc được chữ Nôm khá hơn Lành nhiều. Hồi ở phủ, thầy cô từng dạy cho ít nhiều. Hai người dò từng dòng một, và bức tranh dần dần hiện ra, rộng lớn và đáng sợ hơn Lành vẫn tưởng rất nhiều.

Cuốn sổ không chỉ đơn thuần là sổ tay của bà Cốt. Nó được chép nối qua nhiều đời, mỗi người giữ đèn lại thêm vào đó một ít. Có những dòng đã ngả màu, viết từ mấy trăm năm về trước. Và chúng kể về một mạng lưới, không phải vài chục, mà là hàng trăm ngọn đèn, trải dài khắp đất nước, từ những ngôi đền cheo leo trên núi cao cho đến những ngôi phủ ngoài cửa biển lộng gió. Mỗi ngọn đèn trấn giữ một "mắt lưới", và tất cả đều nối về Đèn Cái ở Hạ Vọng, ngọn đèn nằm ngay trên con mắt của ông trời cũ.

"Đây này, anh xem," Đào chỉ vào một dòng. "'Đèn đầu nguồn, Phủ Cả, nơi Mẫu ngự, nơi luyện đồng, nơi cất giữ sổ cái.' Phủ Cả chính là chỗ mà bà anh nhắc đến trong trang cuối ấy."

"Thế còn cái này thì sao?" Lành chỉ vào một đoạn dài, chữ được viết đậm hơn hẳn, như cố ý nhấn mạnh.

Đào ghé sát đọc, rồi mặt cô tái nhợt đi. "'Phòng kẻ Phản Đăng. Chúng là những đồng đã lậm hết mình, không còn là người nữa. Chúng không sợ chết, bởi chúng đã chết từ bên trong. Chúng tin rằng dập đèn mới là giải thoát. Đừng nghe lời chúng: lời chúng ngọt là bởi một nửa trong đó là sự thật.'"

Một nửa là sự thật. Đúng y như cái cảm giác Lành đã có khi nghe người áo đen nói chuyện.

Họ đọc tiếp, và đến một đoạn khiến cả hai cùng lặng đi. Đó là bút tích của một người giữ đèn đời trước, viết về cái gọi là "đồng dại": "Đồng mà bắc giá nhiều quá thì mất mình. Đầu tiên là quên những chuyện vặt. Rồi quên dần người thân. Rồi quên mất mình là ai. Cuối cùng, trong cái xác ấy chỉ còn lại các giá ở lại, tranh nhau mà nói, không còn người nữa. Ấy gọi là đồng dại. Kẻ Phản Đăng thảy đều là đồng dại cả. Chúng đi theo ông trời cũ, bởi khi đã mất sạch mình rồi, người ta chỉ còn thèm khát được nghỉ ngơi, mà ông trời cũ thì hứa ban cho cái sự nghỉ ấy."

Lành buông cuốn sổ xuống, hai bàn tay lạnh ngắt. Cậu hiểu ra một điều thật khủng khiếp. Người áo đen, những kẻ Phản Đăng kia, họ vốn không phải là quân ác từ trong trứng. Họ từng là những người giữ đèn, hệt như cậu bây giờ. Họ bắc giá để cứu người, rồi lậm dần, mất dần đi, cho đến khi chẳng còn lại chút gì là chính mình. Và một khi đã rỗng đến tận đáy, họ quay ngược lại, muốn dập tắt cái thứ đã hút cạn họ.

Cái tương lai ấy đang chờ đợi cậu. Mỗi một giá cậu bắc là một bước chân tiến về phía nó. Cậu ngồi lặng, nhìn xuống hai bàn tay mình, cố hình dung một ngày nào đó chúng sẽ cầm lấy ngọn lửa xanh thay vì Đèn Cái, và cơn rùng mình chạy dọc sống lưng cậu.

"Đào này," cậu nói khẽ, "nếu một ngày nào đó tôi cũng thành ra như họ, nếu tôi thành đồng dại, đi theo Phản Đăng, đòi đi dập đèn..."

"Thì tôi sẽ hát anh về." Đào cắt lời cậu, dứt khoát, dù đôi mắt đã đỏ hoe. "Tôi đã hứa với anh rồi. Đó chính là lý do tôi nhất định phải tìm cho ra nửa sau của bài 'Giá Hồi'. Để đến khi anh lạc sâu đến cái mức ấy, tôi vẫn còn gọi được anh quay về."

Lành nhìn cô, và lần đầu tiên cậu thấm thía cái gánh nặng của lời hứa ấy. Nó không chỉ đè lên một mình cậu, mà còn đè nặng lên cả vai cô. Hai đứa trẻ, một đứa đang dần dần đánh mất chính mình, một đứa thì thề sẽ giữ lấy nó cho bằng được.

Ngoài kia, sông Cái vẫn chảy lặng lẽ trong đêm, vô tình, như chưa từng hay biết gì về gánh nặng mà nó vừa đặt lên vai hai con người bé nhỏ ngồi bên bờ.

Đào gấp cuốn sổ lại, cẩn thận bọc nó trong một mảnh vải dầu để chống ẩm, rồi đặt vào trong cái tráp gỗ cũ vẫn để trên ban thờ. Cô làm việc ấy chậm rãi, tỉ mỉ, như thể cuốn sổ này giờ đã trở thành một phần máu thịt của cả hai người, không chỉ của riêng dòng họ Lành nữa.

"Từ mai mình đi hỏi thăm quanh vùng," cô nói, khi đã cất xong. "Xem còn đền nào, phủ nào gần đây còn giữ được đèn, xem có cần giúp gì không. Ngồi chờ tin dữ tự tìm đến thì chậm quá."

Lành gật đầu, đứng dậy vươn vai, nhìn ra khung cửa sổ nơi trời đã bắt đầu hửng sáng. Cả đêm không ngủ, nhưng lạ thay cậu không thấy mệt, chỉ thấy trong lòng có một quyết tâm mới mẻ đang lớn dần, cứng cáp hơn hẳn cái quyết tâm ngày cậu mới nhận Đèn Cái từ tay bà.