Nhưng Rùa Vàng đặt một điều kiện, và điều kiện ấy khiến Lành chấn động.

Ánh sáng vàng ấm từ mai ngài vẫn tỏa đều khắp sân giếng, nhưng giọng nói của Rùa Vàng khi cất lên lần này lại mang một sắc thái khác, chậm rãi và nặng nề hơn, như thể chính ngài cũng biết mình sắp trao cho người trước mặt một gánh nặng không hề nhỏ.

"Lẫy mới không đúc từ móng ta như lẫy cũ," Rùa Vàng nói. "Lẫy cũ là sức một thần, nên một kẻ phản như Trọng Thủy tráo được. Lẫy mới phải đúc từ lửa của muôn người, nghĩa là, nó không nằm trong tay một ai cả. Nó chính là mạng lưới lửa của dân mà ngươi đã gây dựng. Hàng nghìn ngọn lửa nhỏ ấy, hợp lại, chính là chiếc lẫy. Không kẻ phản nào tráo được, vì muốn tráo phải tráo lòng của cả thiên hạ."

Lành ngỡ ngàng. "Vậy là... con không cần một vật gì cả? Mạng lưới lửa của dân chính là lẫy?"

Cậu nhìn xuống hai bàn tay mình, những bàn tay từng cầm gậy chèo đò trên sông Cái, từng thắp hàng nghìn ngọn lửa nhỏ khắp mọi miền đất nước, giờ chợt thấy nhẹ bẫng, như thể mọi hành trình gian khổ đã qua đều đang dồn tụ lại thành một câu trả lời ngay trước mắt cậu.

Giọng Rùa Vàng vang lên chậm rãi, mỗi câu như một nhát chạm khắc lên phiến đá ngàn năm, khiến Lành phải căng hết tai để không bỏ lỡ bất cứ chi tiết nào trong lời giải thích quan trọng này.

"Đúng." Rùa Vàng gật. "Nhưng để mạng lưới ấy thành lẫy thật sự, đủ khóa cả mối lưới lớn, nó cần một cái neo. Một điểm để ta gắn sức của ta vào, kết nối hàng nghìn ngọn lửa thành một khóa. Và cái neo ấy..." đôi mắt cổ xưa nhìn Lành, "...phải là một linh hồn sống, tự nguyện, làm cầu nối giữa lửa của muôn dân và sức của ta."

Lành lạnh người. "Một linh hồn sống... tự nguyện... làm cầu nối. Giống như... giống như bấc sống?"

"Khác." Rùa Vàng nói. "Bấc sống của các Mẫu là một linh hồn cháy một mình, gánh cả lưới, đời đời cô độc, như đứa bé trong đèn ngươi đang ôm. Đó là cách cũ, cách tàn nhẫn. Còn cái neo của lẫy mới thì khác: nó không gánh một mình. Nó chỉ là cầu nối, chia gánh cho cả muôn người. Người làm neo vẫn phải hy sinh, vẫn phải dâng mình, nhưng không cô độc, không cháy đời đời. Vì cả thiên hạ cùng gánh với họ."

Ánh sáng vàng ấm từ Rùa Vàng vẫn phủ đều lên cả sân giếng, nhưng trong lòng Lành, một cơn gió lạnh dường như vừa lướt qua, mang theo cảm giác một quyết định lớn lao đang chờ cậu ở phía trước, một quyết định mà cậu biết mình không thể trì hoãn quá lâu.

Lành hiểu ra sự khác biệt then chốt. Cách cũ: một người cháy hết, vạn người sống. Cách mới: một người làm neo, nhưng cả vạn người cùng gánh, nên cái neo ấy không bị thiêu rụi, chỉ chia sẻ. Đây chính là đường thứ ba hoàn chỉnh.

Cậu đứng lặng một lúc, đầu óc quay cuồng giữa niềm vui vì cuối cùng cũng tìm ra được lời giải cho bài toán đã đeo đuổi cậu từ ngày đầu bắc giá, và một nỗi bất an mơ hồ đang len lỏi, như thể chính lời giải ấy đang chờ cậu bước vào mà trả giá.

Bên kia giếng, Cẩn và đám đồng-dại vẫn đứng im, không dám can thiệp vào cuộc đối thoại giữa người và thần, nhưng ánh mắt Cẩn không rời khỏi Lành, như thể chính anh cũng đang chờ đợi câu trả lời, dù đứng ở phía bên kia chiến tuyến.

"Vậy ai làm cái neo ấy?" Đào hỏi, dù trong lòng đã sợ câu trả lời.

Rùa Vàng nhìn Lành. "Người giữ đèn gốc. Người đã chia lửa. Người duy nhất nối được Đèn Cái với mạng lưới dân. Là ngươi, người giữ đèn ạ. Nếu ngươi đồng ý làm neo cho lẫy mới, thì đứa bé trong đèn được giải thoát, mối lưới được khóa, và ngươi không phải cháy đời đời cô độc như nó. Nhưng ngươi vẫn phải dâng mình. Đó là cái giá."

Đào siết chặt tay đàn đến mức các đốt ngón tay trắng bệch, đầu óc cô quay cuồng giữa niềm vui vì cuối cùng cũng tìm ra cách giải thoát cho đứa bé, và nỗi sợ hãi mơ hồ về cái giá mà Rùa Vàng vừa nhắc đến, một cái giá cô cảm giác sẽ đè nặng lên chính người mình thương nhất.