Tai trái của Tuấn bắt đầu ù từ tháng trước.

Không phải kiểu ù như khi đi máy bay, hay sau một đêm thức trắng nghe nhạc quá lớn. Nó giống như ai đó đặt một cái ly thủy tinh úp ngược lên vành tai, và bên trong ly có một con ruồi đang bay vòng vòng. Âm thanh thế giới lọt vào tai phải vẫn rõ ràng, nhưng bên trái mọi thứ như bị bọc trong một lớp bông mỏng.

Tuấn biết mình đang mất dần thính lực tần số cao.

Bác sĩ bảo: "Cậu bị tổn thương ốc tai do tiếng ồn tích lũy. Có thể do tai nghe, do môi trường làm việc. Tôi khuyên cậu nên nghỉ ngơi vài tháng."

Nghỉ ngơi. Tuấn cười nhạt trong bụng. Một kỹ thuật viên âm thanh mà nghỉ ngơi thì khác nào bảo một người đánh cá ngừng nhìn xuống nước.

Phòng thu của cha Tuấn nằm trong một con hẻm nhỏ trên phố Lê Văn Hưu, nơi mà mỗi buổi chiều, tiếng ve và tiếng máy lạnh của các tiệm photocopy hòa vào nhau như một bản nhạc nền bất tận. Căn phòng rộng chừng hai mươi mét vuông, tường ốp xốp cách âm đã ngả màu vàng úa. Ở góc phòng, một chiếc máy băng từ Akai GX-747 vẫn còn hoạt động, dù trên thân máy đầy những vết xước và bụi thời gian.

Cha Tuấn đã gần như bỏ mặc căn phòng này từ khi mẹ Tuấn biến mất. Ông chuyển sang uống rượu và xem tivi cả ngày. Thỉnh thoảng, ông lại bảo Tuấn: "Mở máy lên, nghe thử xem còn chạy không." Nhưng Tuấn biết, cha không còn muốn nghe bất kỳ âm thanh nào từ nơi này nữa.

Chiều nay, Tuấn ngồi trước máy băng, tai phải đeo một chiếc headphone Sennheiser cũ, tai trái để trần. Anh đang tua lại một cuộn băng TDK SA-90. Trên nhãn dán màu trắng, nét chữ của mẹ anh viết nắn nót: "Hát ru — tháng 3/2006".

Mẹ Tuấn từng là ca sĩ. Không nổi tiếng, không đi hát ở các sân khấu lớn. Bà chỉ hát trong phòng thu này, những bài hát ru và những ca khúc nhạc Pháp mà bà yêu thích. Cha Tuấn thu âm cho bà, và đó là cách họ yêu nhau. Sau đó mẹ mất tích. Hai mươi năm trôi qua, không một lời nhắn, không một cuộc gọi.

Tuấn ấn nút play.

Tiếng ồn nền của băng cũ xèo xèo như tiếng mưa nhỏ. Rồi giọng mẹ anh vang lên, trong trẻo, hơi khàn ở cuối câu:

"À ơi... con ngủ cho ngoan..."

Tuấn nín thở. Anh đã nghe cuộn băng này hàng trăm lần, nhưng lần nào cũng vậy — giọng mẹ anh như một thứ gì đó vừa quen vừa xa, giống như một căn phòng anh từng sống nhưng giờ đã bị sơn lại màu khác.

Bài hát ru kéo dài chừng hai phút. Mẹ anh hát ba câu, mỗi câu dừng lại một chút, như thể bà đang cố nhớ lời. Đến cuối, bà cười nhẹ — một tiếng cười ngắn, hơi ngượng — rồi tắt.

Tuấn tua lại.

Lần này, anh nghe kỹ hơn. Anh điều chỉnh âm lượng, tập trung vào những tạp âm nằm giữa các câu hát. Tiếng thở của mẹ. Tiếng ghế gỗ kêu nhẹ. Và rồi — một âm thanh lạ.

Một giọng nữ khác.

Rất nhỏ, rất xa, như thể người đó đang đứng ở góc phòng, không dám lại gần microphone. Một giọng hát, nhưng không phải lời ru. Một giai điệu vu vơ, không rõ lời, chỉ là những nốt nhạc lang thang:

"La la... la la..."

Tuấn dừng băng. Anh ngồi thẳng người, tai trái vẫn ù ù nhưng giờ đây anh cảm thấy như có một mảnh thủy tinh nhỏ vừa lọt vào bên trong ống tai. Anh tua lại đoạn đó, chơi ở chế độ chậm.

Giọng nữ ấy nhẹ như khói. Nó không hòa vào giọng mẹ anh, mà như một lớp mỏng phủ lên trên, một thứ gì đó đã được ghi đè hoặc vô tình lọt vào cuộn băng. Sau câu hát vu vơ, có một tiếng thở dài. Không phải tiếng thở dài mệt mỏi, cũng không phải tiếng thở dài hài lòng. Nó là loại tiếng thở dài của một người đang đứng trước cửa sổ vào lúc hoàng hôn, nhìn ra ngoài và không biết mình đang nhìn gì.

Tuấn lấy cuốn sổ ghi chép từ túi áo khoác. Đó là một cuốn sổ bìa nâu, nhỏ bằng lòng bàn tay, anh luôn mang theo bên mình từ khi bắt đầu bị ù tai. Trong sổ, anh ghi lại những âm thanh mà anh nghe được mỗi ngày — những âm thanh mới, những âm thanh biến mất, những âm thanh chỉ còn trong ký ức.

Hôm qua, anh ghi: "Tiếng quạt trần phòng khách — nghe như tiếng máy bay xa dần."

Hôm kia: "Tiếng mẹ trong băng — giống như nhìn ảnh cũ qua một lớp kính mờ."

Hôm nay, anh viết: "Giọng lạ trong băng. Nữ. Khoảng 20-30 tuổi. Hát vu vơ không lời. Có một tiếng thở dài đặc biệt — như thể người đó đang thở ra một câu hỏi."

Anh nhìn dòng chữ của mình một lúc, rồi gạch dưới chữ "câu hỏi".

Tuấn đóng sổ, đứng dậy. Căn phòng thu bắt đầu tối dần, bóng chiều từ ô cửa sổ nhỏ hắt lên tường. Anh bước ra ngoài, xuống bếp, nơi cha anh đang ngồi trước tivi. Ông Nguyễn Văn Thành, sáu mươi hai tuổi, người lính biên giới già với mái tóc muối tiêu và đôi mắt lúc nào cũng đỏ hoe vì rượu.

"Cha," Tuấn ngồi xuống chiếc ghế nhựa đối diện. "Hồi đó, mẹ có thu âm với ai không?"

Ông Thành không trả lời ngay. Mắt ông vẫn dán vào màn hình, nơi một chương trình thời sự đang phát về lũ lụt ở miền Trung. Một lúc sau, ông mới nói, giọng khàn đặc:

"Sao mày hỏi vậy?"

"Con nghe trong băng hát ru của mẹ. Có giọng ai đó hát theo."

Ông Thành đưa tay lên dụi mắt. Hành động đó, Tuấn biết, không phải vì mỏi. Đó là cách ông che giấu cảm xúc.

"Phòng thu lúc nào cũng có người ra vô," ông nói. "Hồi đó ai cũng mượn máy để thu thử. Mày biết rồi đấy."

"Con muốn biết tên người đó."

"Làm sao tao nhớ nổi? Hai mươi năm rồi."

Tuấn im lặng. Anh biết cha mình không muốn nhắc về quá khứ. Nhưng có một điều gì đó trong giọng nói của người phụ nữ trong băng — không phải sự quen thuộc, mà là một sự đồng điệu. Như thể hai tâm hồn cô đơn tình cờ gặp nhau trong một cuộn băng cũ, một người hát ru, một người hát vu vơ.

"Cha còn nhớ gì về cuộn băng đó không?" Tuấn hỏi tiếp.

Ông Thành với tay lấy chai rượu trên bàn, rót một ly đầy. Ông uống một hơi, rồi nói, giọng chậm hơn:

"Máy thu âm hồi đó là của tao. Tao mua từ thời còn ở biên giới, hàng xách tay. Mẹ mày thích lắm, cứ bắt tao thu giọng bà ấy mãi. Hồi đó, thỉnh thoảng có mấy đứa sinh viên, mấy cô ca sĩ trẻ đến mượn phòng thu thử. Tao không để ý."

"Có cô gái nào tên Lan không?"

Ông Thành ngừng tay. Ly rượu đang trên đường lên miệng thì dừng lại giữa không trung. Ông đặt ly xuống, nhìn Tuấn với ánh mắt hơi khác.

"Lan? Sao mày biết?"

Tuấn không trả lời. Anh chỉ ngồi đó, lắng nghe tiếng tivi từ xa, tiếng ve ngoài hẻm, tiếng ly rượu chạm vào mặt bàn gỗ. Tai trái của anh vẫn ù, nhưng giờ đây, trong tiếng ù ấy, anh nghe thấy một thứ âm thanh khác — tiếng thở dài của người phụ nữ trong băng.

"Cha biết cô ấy?" Tuấn hỏi.

"Không hẳn. Nhưng tao nhớ." Ông Thành cầm ly rượu lên, uống cạn. "Một lần, tao thấy mẹ mày nói chuyện với một cô gái trước cửa phòng thu. Cô ấy trạc tuổi mẹ mày hồi đó, hay trẻ hơn một chút. Mẹ mày bảo: 'Em hát thử đi, hay lắm.' Cô gái lắc đầu, cười buồn. Tao chỉ thấy vậy thôi."

"Cô ấy có tên Lan không?"

"Tao không biết. Nhưng sau hôm đó, mẹ mày có kể: 'Có một cô bé hát hay lắm, nhưng không muốn ai nghe. Chỉ hát một mình thôi.'"

Tuấn gật đầu. Anh đứng dậy, bước về phòng mình. Trên đường đi, anh nhìn thấy chiếc máy băng từ trong phòng thu, vẫn còn đĩa băng đang nằm trong ổ. Anh lại gần, ấn nút play một lần nữa.

Giọng mẹ anh vang lên, rồi giọng người phụ nữ kia. Tiếng thở dài. Câu hát vu vơ.

Tuấn lấy điện thoại ra, mở ứng dụng ghi âm. Anh ghi lại đoạn băng đó, lưu vào thư mục có tên "Không xác định". Rồi anh ngồi xuống, mở cuốn sổ bìa nâu, viết thêm một dòng:

"Người phụ nữ thở dài như thể cô ấy đang đứng trước một cánh cửa đóng kín, và không biết có nên gõ hay không."

Anh nhìn lên trần nhà. Một mạng nhện nhỏ nằm ở góc, con nhện đang chậm rãi di chuyển. Tuấn lắng nghe — tai phải nghe tiếng xe ngoài phố, tai trái nghe tiếng ù và bên trong tiếng ù ấy, một giai điệu nhỏ đang vang lên.

La la... la la...

Tuấn nhắm mắt. Anh không biết mình đang tìm kiếm điều gì. Một giọng nói từ quá khứ. Một người phụ nữ không tên. Một câu hỏi chưa được thở ra hết.

Nhưng anh biết, tai trái của anh sẽ không ngừng ù cho đến khi anh tìm ra câu trả lời.

Bên ngoài, mưa bắt đầu rơi. Những giọt mưa đầu tiên gõ vào mái tôn, tạo ra một âm thanh như tiếng gõ cửa — nhẹ, đều, kiên nhẫn.

Tuấn mở mắt, nhìn ra ô cửa sổ. Màn mưa xám ngoài kia khiến con hẻm như một cuộn băng cũ bị xóa một nửa. Anh tự hỏi, liệu có ai đó đang đứng trong màn mưa ấy, cũng đang lắng nghe một tiếng thở dài lạc trong một cuộn băng cũ?

Tai trái của anh ù lên một hồi dài, rồi im bặt.

Trong khoảnh khắc im lặng đó, Tuấn nghe thấy rõ ràng tiếng thở của chính mình — một âm thanh nhỏ bé, mong manh, như tiếng của một người vừa nhận ra mình đang lạc đường.