Tôi đếm năm bằng tuổi con bé Na. Mùa thu năm ấy nó lên bảy.
Tôi nói luôn tôi là gì, cho gọn. Tôi là hồn một người giữ đạo, người cuối cùng còn giữ. Tôi chết năm bốn mươi hai tuổi ở cạnh hòn đá xám này, rạng sáng ngày thứ ba của một cơn sốt, khi chưa truyền được đạo cho ai. Từ lâu trước đó người ta đã tước sạch của tôi, lúc lộ ra tôi là dạ xoa, thứ quỷ chăn những con đói. Luật của đạo nói người giữ đạo chết khi chưa truyền thì hoá oán, một thứ oán biết chăn. Tôi thì hoá cây. Từ mùa đông năm ấy tôi đứng trong một cái cây không ai gọi được tên.
Đầu tháng bảy năm ấy trời mưa ba trận. Sau trận thứ ba, dưới lớp lá mục quanh gốc tôi nấm lên từng cụm, mũ nâu chân trắng, cái to bằng cái cúc áo, cái nhỏ bằng hạt lạc.
Bà cụ năm ngoái tháo dép ở gốc tôi lại lên vào một buổi chiều như thế, con bé Na đi trước. Người đi rừng gọi bà là bà Liễu. Năm ngoái bà bảo cái chân bà nuôi nó bảy mươi tư năm, nên năm ấy bà bảy mươi lăm.
Bà đội nón mê, đeo cái gùi nhỏ, con bé xách cái rổ con sứt vành. Lên tới gốc tôi bà ngồi xuống, thở mấy hơi ngắn rồi cúi xuống tháo dép. Đôi dép nhựa nâu quai trái khâu chỉ đen, bà đặt cạnh cái rễ nổi, hai chiếc ngay ngắn như dép xếp ở bậc cửa nhà có giỗ. Rồi bà xoa đầu gối bằng cả hai bàn tay.
Con bé không ngồi. Nó đã trông thấy mấy cụm nấm phía trên hòn đá, chỗ lối mòn rẽ vào rừng nứa.
Na bảo: bà ơi, trên kia nhiều hơn. Cháu lên hái nhá.
Bà gọi: Na. Xuống đây.
Na bảo: cháu lên một tí thôi. Bà ngồi đây bà vẫn trông thấy cháu mà.
Bà bảo: thì bà trông thấy cái lưng mày. Mày vào tới chỗ nứa là bà hết thấy.
Na hỏi: hết thấy thì làm sao.
Bà dặn: thì lên núi một mình là Bà Nhạn dắt đi đấy. Bà ấy không ăn thịt ai đâu, bà ấy dắt, mà dắt đi thì không về.
Con bé đứng lại, nhìn lên rừng nứa, nhìn bà, rồi đi xuống ngồi xổm cạnh cái rổ.
Na bảo: năm ngoái cháu đi một mình mà có ai dắt cháu đâu.
Bà gạt: năm ngoái mày xuống bụi sim. Bụi sim thì còn trông thấy mái nhà mình. Quá chỗ này là khác.
Na hỏi: thế Bà Nhạn dắt bao nhiêu đứa.
Bà đáp: nhiều.
Na hỏi: nhiều là mấy hả bà.
Bà bảo: thì nhiều là nhiều. Các cụ kể có đếm đâu mà bà biết.
Na hỏi: thế bà kể đi. Kể từ đầu ấy.
Bà ngả đầu ra sau, tựa vào vỏ tôi, nón mê xô lệch. Người già sắp kể dài thì đặt lưng xuống trước, đặt giọng sau.
Bà nói: thì ngày xưa, xưa lắm, trên núi này có một bà. Đứa nào lên núi một mình, đi tới chỗ rừng nứa, là bà ấy đứng chờ sẵn ở đấy. Bà ấy cầm lấy tay nó, dắt đi trước. Trên đầu có con nhạn trắng.
Bà dừng ở đấy lấy hơi.
Tôi nghe rõ cái chỗ hơi ấy. Nó dài hơn mấy chỗ ngừng trước, dài bằng hai nhịp thở của người vừa leo dốc, và trong lúc nó còn mở thì câu chuyện đứng yên như cái võng thôi đưa. Tôi để nó qua.
Bà nói: con nhạn bay trên đầu, bà ấy dắt, đứa trẻ đi theo, đi mãi lên tận đỉnh. Thế là không về nữa. Bố mẹ nó ra đầu núi gọi ba ngày, chỉ nghe tiếng nhạn kêu.
Con bé chỉ tay xuống thung.
Na hỏi: thế sao dưới miếu lại thờ hòn đá. Thờ Bà Nhạn thì phải có ảnh Bà Nhạn chứ.
Bà gạt: làng này thế. Hỏi lắm.
Na hỏi: thế bà có sợ Bà Nhạn không.
Bà bảo: thì bà cũng sợ. Sợ thì mới sống được đến từng này tuổi. Đi hái đi, quanh cái đá này thôi nhá, đừng có quá cái gốc nứa kia.
Con bé hái, thổi đất ở chân nấm rồi mới bỏ vào rổ.
Nghề cũ dạy tôi nghe tích. Nghe một cái tích thì nghe chỗ nó đã bị đẽo đi, và chỗ nó còn giữ lại được. Một cái tích dựng lên để doạ trẻ con thì phải có chỗ đứa trẻ bị ăn, vì trẻ con năm sáu tuổi chỉ sợ bị ăn, còn bị dắt đi thì chúng nó tò mò. Tích này không có chỗ ấy. Tích này chỉ có dắt, và người kể còn phải đỡ lời cho Bà Nhạn ngay giữa câu dặn: bà ấy không ăn thịt ai đâu.
Câu dặn nào phải cãi hộ cho chính cái bà nó đem ra doạ thì còn sót trong nó một mẩu của bà ấy. Oán không bao giờ nói dối về việc nó bị oan. Nó chỉ giấu phần nó có lỗi. Còn một cái miếu thờ hòn đá thay cho thờ người thì tôi biết là miếu thờ vì sợ.
Tôi đã muốn một việc từ trước buổi chiều ấy. Mùa măng nào cũng có người đi rừng ngồi ở gốc tôi kể cái tích ấy cho con, kể theo bản người ta thuộc, và tôi nghe tới mức thuộc cả chỗ người kể hay ngừng lấy hơi. Tôi muốn kể lại cho đúng, một lần, cho một người bị ghét oan trong cái tích ai cũng thuộc. Tôi muốn có một việc tôi làm mà không phải đi dọn.
Bà Nhạn không phải cái tích ấy, chỉ là một bà trên núi của một thôn ba chục nóc nhà. Nhưng cái tích ấy thì ở xa, còn Bà Nhạn vừa đi qua gốc tôi trong miệng một bà cụ, cách vỏ tôi một lớp áo.
Na bảo: bà ơi, cháu được mười một cái. Bà được chín cái.
Bà hỏi: thế thì sao.
Na bảo: cháu cho bà một cái là mỗi người mười.
Bà bảo: thì cho. Cho bà cái to ấy.
Con bé bỏ cái to nhất sang rổ bà, rồi đếm lại cả hai rổ trên đầu ngón tay.
Sương bắt đầu lên từ phía thung. Bà xỏ dép, chống hai tay vào đầu gối mà đứng dậy.
Bà bảo với cái chân: đứng lên. Đứng lên rồi tao cho xuống, xuống thì dễ.
Con bé ôm rổ đi trước. Tới chỗ lối mòn đổ dốc nó quay lại.
Na gọi: bà ơi, Bà Nhạn có dắt người già không.
Bà gạt: người già thì ai thèm dắt. Đi đi, nhìn đường.
Tôi nghe hết. Tôi không nói lại được câu nào. Câu ấy tôi đã tự nói về mình suốt mười ba năm, và mùa thu năm con bé lên bảy là mùa cuối cùng nó còn đúng.
Nội dung thuộc bản quyền © TruyệnCủaAI. Nghiêm cấm sao chép, đăng tải lại hoặc phân phối dưới mọi hình thức khi chưa được phép.
Chương 2 →Thảo luận chương
Đang tải...