Nhiều năm sau ngày Đào Duy Từ qua đời, Nguyễn Hữu Tiến đã trở thành một trong những danh tướng trụ cột của Đàng Trong, tiếp tục chỉ huy và mở rộng hệ thống phòng thủ dọc theo tuyến Lũy Thầy, đồng thời đảm nhận thêm trọng trách quan trọng trấn giữ khu vực cửa Nhật Lệ, nơi ông biết rõ, dựa trên chính những phân tích tình báo mà mình đã dày công thu thập suốt nhiều năm, một ngày nào đó không xa, quân Trịnh sẽ quay lại với một chiến thuật hoàn toàn mới mà chưa ai từng đối mặt.

"Thưa tướng quân, ngài nghĩ khi nào quân Trịnh sẽ tấn công trở lại?" Một sĩ quan trẻ hỏi, trong một buổi tuần tra dọc tuyến phòng thủ cùng Tiến.

"Ta không biết chắc thời điểm chính xác." Tiến đáp, ánh mắt nhìn xa xăm ra phía cửa sông. "Nhưng ta tin, khi ngày đó tới, nó sẽ là một thử thách lớn hơn bất cứ điều gì ta từng đối mặt trước đây. Đó là lý do ta muốn tuyến phòng thủ này phải luôn sẵn sàng, không được phép chủ quan dù chỉ một ngày."

Đêm đó, khi trở về doanh trại, ông mở lại cuốn Hổ Trướng Khu Cơ đã sờn cũ theo năm tháng, đọc lại những trang đầu tiên mà chính tay Đào Duy Từ đã viết, tìm kiếm sự vững tâm từ những lời dạy đã đồng hành cùng ông suốt cả cuộc đời binh nghiệp, và cả từ cuốn sổ riêng của mình, giờ đây đã dày lên đáng kể, chứa đựng không chỉ những ghi chép về Vô Danh Tông, mà cả những bài học quân sự ông đã tự đúc kết được qua nhiều năm cầm quân.

Uyển, giờ đây đã lớn tuổi hơn nhiều so với những năm tháng trước, vẫn thỉnh thoảng ghé thăm Tiến tại doanh trại, mang theo những lời động viên và cả sự quan tâm của một người đã chứng kiến toàn bộ hành trình trưởng thành của ông.

"Ông ấy hẳn sẽ rất tự hào khi thấy con như hôm nay." Bà nói, trong một lần ghé thăm hiếm hoi, nhìn Tiến đang chỉ huy một buổi diễn tập với sự tự tin và uy nghiêm của một vị tướng dày dạn kinh nghiệm.

"Con hy vọng là như vậy." Tiến đáp, mỉm cười nhẹ. "Con vẫn cố gắng mỗi ngày để xứng đáng với những gì ông đã tin tưởng trao lại, dù con biết mình sẽ không bao giờ có thể lấp đầy hoàn toàn khoảng trống ông để lại."

"Con không cần lấp đầy khoảng trống đó đâu." Uyển đáp, đặt tay lên vai ông. "Con chỉ cần tiếp tục là chính mình, và tiếp tục giữ vững những nguyên tắc ông đã dạy. Đó là tất cả những gì ông ấy từng mong muốn."

Uyển cũng nhân dịp này nhắc lại một chuyện riêng của gia tộc mà bà vẫn ấp ủ suốt mấy năm qua, cô con gái út của Đào Duy Từ, giờ đã trưởng thành, và mong muốn được gả cô về làm vợ kế cho Tiến, để trọn nghĩa hai gia đình đã gắn bó qua bao thăng trầm. Tiến nhận lời, không chút do dự, dù vẫn giữ trọn vẹn tình nghĩa với Tâm như từ trước tới nay, coi đây là một cách để tiếp tục ràng buộc bản thân với di sản và gia đình mà Đào Duy Từ đã để lại.

Trần Đức Hòa, dù đã già yếu hơn rất nhiều và không còn thường xuyên ra khỏi phủ như trước, vẫn thỉnh thoảng gửi thư hỏi thăm tình hình biên giới, luôn giữ mối quan tâm sâu sắc tới người thanh niên mà ông đã cùng Đào Duy Từ dìu dắt suốt bao năm qua.

Trong một lá thư gần đây nhất, ông viết: "Ta nghe tin tình hình biên giới đang trở nên căng thẳng hơn từng ngày. Hãy cẩn trọng, và đừng ngần ngại xin thêm viện binh nếu cần thiết. Ta tin tưởng vào khả năng phán đoán của ngươi, nhưng một người chỉ huy khôn ngoan cũng cần biết khi nào nên yêu cầu sự giúp đỡ."

Tiến đọc đi đọc lại lá thư ấy nhiều lần, cảm nhận rõ hơi ấm của một sự quan tâm đã kéo dài qua nhiều thế hệ, từ Đào Duy Từ cho tới Trần Đức Hòa, và giờ đây, anh biết mình cũng đang dần trở thành người mang trọng trách tiếp nối vòng tròn quan tâm và dìu dắt ấy cho những thế hệ sĩ quan trẻ đang phục vụ dưới quyền mình.

"Ta sẽ không phụ lòng tin của đại nhân." Anh tự nhủ, gấp lá thư lại cẩn thận, cất vào cùng với những bức thư cũ khác mà ông vẫn luôn giữ gìn như những kỷ vật quý giá nhất trong đời.

Buổi tối hôm đó, khi màn đêm buông xuống doanh trại, Tiến dành thêm một khoảng thời gian ngắn để tự mình đi kiểm tra lại toàn bộ hệ thống canh gác dọc cửa Nhật Lệ, như một thói quen ông đã duy trì đều đặn kể từ ngày nhận trọng trách trấn giữ khu vực này.

"Mọi thứ đều ổn định, thưa tướng quân, không có gì bất thường." Một viên đội trưởng báo cáo, khi thấy ông ghé qua kiểm tra.

"Tốt." Tiến gật đầu, ánh mắt vẫn không ngừng quan sát từng góc khuất của tuyến phòng thủ trong đêm tối. "Đừng bao giờ để sự yên tĩnh khiến chúng ta trở nên lơ là. Chính vào những lúc tưởng chừng bình yên nhất, hiểm họa lớn nhất thường âm thầm đang tới gần nhất."

Ông đứng đó thêm một lúc lâu, nhìn ra phía cửa sông tối đen, cảm nhận rõ một linh cảm mơ hồ nhưng dai dẳng rằng tuyến phòng thủ này, một ngày nào đó không xa, sẽ phải đối mặt với thử thách lớn nhất trong toàn bộ sự nghiệp cầm quân của ông, một thử thách mà ông đã âm thầm chuẩn bị suốt nhiều năm qua mà không hề hay biết chính xác nó sẽ mang hình dạng gì, dù ông tin chắc mình đã sẵn sàng hết mức có thể cho ngày đó.

[1] Nguyễn Hữu Tiến là danh tướng lịch sử có thật, sau này chỉ huy trận đánh nổi tiếng với tượng binh tại cửa Nhật Lệ năm 1648 [SỬ]; chi tiết cụ thể trong chương này là hư cấu.