42. — Trọng danh-giá người.

Của-cải của người ta, không phải là chỉ nói riêng về tiền-bạc, ruộng-nương, nhà-cửa, đồ-đạc mà thôi, lại có một thứ của-cải quí hơn nữa là cái danh-giá ở đời. Danh-giá tức là danh thơm tiếng tốt của người biết tự trọng mình, biết quí cái tư-cách làm người, mà khinh-bỉ những điều hèn-mạt, đê-hạ. Của-cải mất đi thì còn làm ra được, chớ cái danh-giá đã mất thì khó lòng mà lấy lại được. Thánh-nhân dạy rằng: « Quân-tử thành nhân chi mỹ, bất thành nhân chi ác ». Nghĩa là người quân-tử làm thành tiếng hay cho người, chứ không làm thành tiếng xấu cho ai bao giờ. Vậy bổn-phận mình ở trong xã-hội là phải trọng cái danh-giá của người ta, đừng có nói xấu ai, nói vu cho ai điều gì.

Tiểu dẫn. — Biết hối hận.

Anh Thọ ngồi một mình, nghĩ xa, nghĩ gần. Anh nghĩ rằng: « Hừ ta lấy tấm vóc thế mà trôi. Vạn đã phải bắt rồi, bây giờ chắc chẳng ai nghi ngờ gì cho ta nữa. » Anh nghĩ thế, rồi trong

Thọ biết hối. bụng lấy làm hớn-hở. Nhưng một chốc, nghĩ đến tình cảnh anh Vạn, trong lương-tâm anh lấy làm hối-hận, tự trách mình rằng: « Chính ta lấy tấm vóc ấy, mà lại để cho người khác mắc tội oan. Như thế là vì ta mà nhà anh Vạn phải tai-nạn, mất cả danh-giá. Ta hèn-hạ thật! Đáng lẽ ta phải tự trói mình mà ra nhận lấy tội, thì mới phải. » Anh nghĩ thế, rồi trong dạ băn-khoăn, ăn không ngon, ngủ không yên. Đến hôm sau, anh lên huyện thú tội để cho anh Vạn được tha.

Câu hỏi. — Danh-giá là gì? — Danh-giá sao lại quí hơn của-cải? — Anh Thọ nghĩ gì? — Lương-tâm anh trách anh làm sao? — Về sau anh đi thú tội thế nào?

Cách-ngôn. — Mua danh ba vạn, bán danh ba đồng.