──────────────────────────────────── Nhiều vùng ở đồng bằng Bắc Bộ đến nay vẫn nhận nơi mình là chỗ mở màn chiến dịch dẹp loạn. Không nguồn nào trong số đó được chính sử xác nhận. ‡ ────────────────────────────────────

Quân ra khỏi cửa động từ giờ Dần, đi trong tối, và người đi sau nhận ra người đi trước bằng tiếng chứ không bằng mắt.

Có bốn thứ tiếng. Tiếng chân, tiếng thang tre cọ vào nhau ở hàng thứ ba, tiếng nồi đồng va vào quang gánh, và cứ một lúc lại có tiếng một người trượt chân trên đá ướt rồi bị người đằng sau đỡ.

Đinh Bộ Lĩnh đi ở khoảng giữa, giữa cơ thứ ba và cơ thứ tư.

Không ai xếp chỗ ấy cho ông. Ông tự đi vào đấy, và khi ông đi vào thì hai người lính gần nhất giãn ra, để lại một khoảng trống chừng bốn bước quanh ông, và cái khoảng trống ấy đi theo ông suốt đoạn đường trong tối.

Trời hửng ở chỗ bến đò Trường Yên. Người dắt ngựa đến khi hàng đầu đã sang đò được một nửa.

"Bẩm chủ tướng, ngựa."

"Dắt về."

"Bẩm?"