──────────────────────────────────── "Vua tài năng sáng suốt hơn người, dũng cảm mưu lược nhất đời." — Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, lời bàn của sử thần về Đinh Tiên Hoàng † ────────────────────────────────────

Cát phải gánh từ bãi sông Hoàng Long về, mỗi ngày hai gánh, gánh trong chín ngày.

Không ai hỏi vì sao phải là cát bãi ấy. Cát suối gần hơn nửa buổi đường, nhưng cát suối lẫn sạn, vun lên thành gò thì đến chiều gò lở. Cát bãi sông mịn và ngậm sẵn một chút ẩm, vun xong đứng được ba ngày mới phải sửa lại.

Đinh Bộ Lĩnh đã thử cả hai thứ trước khi sai người đi gánh. Ông vun hai cái gò bằng nhau trên hai tấm ván, đặt cạnh nhau ở chỗ có gió lùa, rồi bỏ đấy hai đêm. Sáng thứ ba ông ra xem, và từ sáng thứ ba trở đi người ta gánh cát bãi sông.

Bàn cát kê trong hang ngoài, chỗ trần đá thấp nhất, vì chỗ ấy không có gió. Bàn dài chừng ba sải, đóng bằng gỗ mít ghép, gờ cao một đốt tay để cát khỏi tràn.