Ta cảm thấy một luồng khí lạnh lẽo nhưng thấm đẫm bi thương len lỏi qua từng thớ thịt, từng sợi gân, rồi lắng đọng sâu trong tâm hồn. Cái lạnh ấy không phải của băng giá hay sự chết chóc, mà là cái lạnh của một nỗi cô đơn vĩnh cửu, cái lạnh của một trái tim bị giam cầm trong chính lời thề của mình suốt ngàn năm. Những gì ta vừa cảm nhận từ bảo vật, hay đúng hơn là từ chính hơi thở của Thủy Tinh, đã lật đổ mọi định kiến, mọi câu chuyện được truyền tụng qua bao thế hệ. Người đời vốn chỉ thấy Sơn Tinh là bậc thánh nhân, Thủy Tinh là kẻ độc ác, nhưng giờ đây, bức màn sương mù của thời gian đã vén lên, hé lộ một sự thật trần trụi và đau đớn hơn bội phần.

Hóa ra, cái gọi là hận thù, cái gọi là sự tranh giành quyền lực, tất cả chỉ là lớp vỏ bọc bên ngoài cho một tình yêu khắc cốt ghi tâm, một nỗi nhớ không thể nguôi ngoai. Biển cả bao la, nhưng sao lại chứa đựng một trái tim chật hẹp đến vậy, chỉ đủ chỗ cho một hình bóng duy nhất? Ta tự hỏi, khi một tình cảm đạt đến tột cùng, liệu nó có thể biến đổi thành điều gì đó khác, điều gì đó mang sức mạnh hủy diệt không kém gì sự hận thù? Có lẽ, đó chính là một phần của triết lý Đạo, nơi cực đoan của một trạng thái có thể hóa thành cực đoan của trạng thái đối lập. Ái tình sâu sắc có thể trở thành vực thẳm của bi kịch.

Mỗi trận dâng nước, mỗi cơn bão táp mà người đời gọi là thiên tai, tai ương, trong mắt ta giờ đây lại hiện hữu như những giọt nước mắt vô tận của Thủy Tinh. Chúng không phải là sự phẫn nộ, mà là sự than khóc, là lời thỉnh cầu thầm lặng, là một điệp khúc đau đớn được lặp đi lặp lại qua hàng ngàn năm, chỉ mong Mị Nương và Sơn Tinh nhớ đến sự tồn tại của y. Một tình yêu bị khước từ, bị lãng quên, đã biến thành một lời nguyền, trói buộc cả kẻ yêu và người được yêu vào một vòng luân hồi và nhân quả không thể hóa giải. Thủy Tinh không hề muốn gây chiến, y chỉ muốn được nhớ đến. Đó là một sự thật thật bi ai, một gánh nặng mà không kẻ phàm trần nào có thể dễ dàng gánh vác.

Bảo vật trong tay ta, một đoạn gậy gỗ hóa thạch mang theo dấu vết của biển cả, giờ đây không còn là một vật vô tri. Nó là một chứng nhân, một người kể chuyện thầm lặng, chứa đựng một câu chuyện tình yêu và bi kịch vượt qua mọi giới hạn của thời gian và không gian, tựa như một vết sẹo hằn sâu trong ký ức vũ trụ.