"Quân về, dân ra đón, tiếng reo vang như sấm." — Ghi chép không tên, cuối 1285

---

Đường về Vạn Kiếp mất ba ngày.

Tuấn đi ngựa một mình phần cuối. Dã Tượng đã xin ở lại Thăng Long thêm một hôm để nhận lương thảo. Yết Kiêu đã xuôi sông từ hôm trước. Phạm Ngũ Lão quay về đội ngũ lo việc phân phát quân. Ông đi một mình, qua những ngôi làng vừa được dựng lại trên nền đất cũ.

Mái tranh còn mùi khói mới. Trẻ con chạy ra nhìn ngựa. Một đứa nhỏ đứng cạnh gốc cây bàng cháy đen còn trơ lên khỏi đất. Thân cây chết từ lâu, nhưng đứa bé đứng dựa vào đó như tựa vào thứ gì vẫn còn đứng vững. Mấy nóc nhà cuối làng mái tranh còn mới trắng, chưa kịp ám khói bếp, dựng vội nhưng thẳng hàng, như người ta biết rằng cần làm cho đúng ngay từ đầu, dù tay còn run.

Một bà lão ngồi bên khung cửi dựng tạm ngoài sân, thoi đưa qua đưa lại chậm rãi. Bà không ngẩng lên nhìn đoàn ngựa.