Để trở

A.— Để trở về hàng Cao tổ, Tằng-Tổ, và Tổ

— 1. Để trở Cao-Tổ phụ mẫu là ông bà sinh ra ông cụ (Tằng Tổ) thời: Ti-thôi 3 tháng.

— 2. Để trở Tằng Tổ phụ mẫu, là ông bà sinh ra ông Tổ thời Ti thôi 5 tháng.

Nếu cha và ông đã mất rồi mà mình là cháu trưởng thừa trọng thì phải trở Tằng-tổ Trảm-thôi 3 năm, để trở bà Tằng-tổ thì Ti-thôi 3 năm.

— 3. Để trở Tằng-tổ bá thúc phụ mẫu, là ông bà cụ họ anh em ruột với ông Tằng tổ mình, đều Ti-ma 3 tháng.

— 4. Để trở Tằng-tổ cô, là bà cụ họ, chị em ruột với ông Tằng-tổ mình thì Ti-ma 3 tháng, mà đã xuất-giá thì thôi.

— 5. Để trở Tổ-phụ mẫu, là ông bà sinh ra cha thì Ti-thôi 1 năm, không có gậy. Nếu cha đã mất trước thời một đích-tôn thừa-trọng phải để Trảm-thôi ba năm, có gậy. (Các cháu để trở Thứ-tổ mẫu là vợ lẽ ông thì Tiểu-công 5 tháng).

— 6. Để trở tổ bá là anh ruột của ông tổ mình, tổ-bá-mẫu là vợ ông tổ-bá, tổ-thúc là em ruột của ông tổ mình, tổ thúc-mẫu là vợ ông tổ-thúc và tổ-cô là chị em gái ruột của ông tổ mình đều tiểu-công 5 tháng. Nếu bà tổ-cô đã xuất giá thì giáng phục 3 tháng.

⁂

B. — Để trở về hàng cha mẹ

— 1. Trở cha mẹ thời Trảm-thôi 3 năm, cha dùng gậy tre. Mẹ dùng gậy vông.

— 2. Trở bác giai bác gái với chú, thím và cô, là anh em chị em ruột với cha, đều cơ-niên (1 năm) Cô đã xuất giá thì giáng-phục đại-công 9 tháng.

— 3 Trở bác giai bác gái với chú thím và cô họ là anh em chị em con chú con bác với cha, đều Tiểu-công 5 tháng. Cô đã xuất-giá thì Ti-ma 3 tháng.

— 4. Trở bác giai bác gái với chú thím và cô họ là anh em chị em cháu chú bác với cha, đều: Ti-ma 3 tháng, cô xuất-giá thời thôi.

⁂

phụ: Để trở về hàng tam-phụ bát-mẫu.

— 1. Trở cha ghẻ (người chồng sau của mẹ). Nếu có ở cùng thì để trở 1 năm. — Hoặc trước ở cùng mà sau không ở nữa, thì: Ti-thôi 3 tháng — Nếu trước sau đều không ở cùng thời « không tang ».

— 2. Trở người kế-mẫu đã đi lấy chồng, mình có theo ở cùng người cha ấy, thời trở 1 năm. Nếu không cùng ở thời không tang.

— 3. Trở mẹ Đích mẹ Kế mẹ Nuôi, thời Ti-thôi 3 năm. Nếu Kế-mẫu bị dẫy bỏ thời không tang.

— 4. Từ-mẫu là mẹ sinh ra mình đã mất mình còn bé, cha khiến người thiếp khác nuôi lấy làm con, nên gọi là từ-mẫu. Trở Ti-thôi 3 năm.

— 5. Mẹ sinh mình mà khi sau của mình mất, lại đi lấy chồng gọi là giá mẫu, trở 1 năm.

Người mẹ mình đã bị cha mình dẫy bỏ, gọ là xuất-mẫu, trở 1 năm.

Người vợ lẽ của cha mà có con thì gọi là thứ-mẫu trở một năm, người con thứ-mẫu để trở mẹ đẻ ra mình (sinh mẫu) Ti-thôi 3 năm.

— 6. Để trở vợ lẽ cha hoặc nàng hầu cha mà không con thì Ti-ma 3 tháng.

C. — Để trở người cùng hàng

— 1. Trở vợ thì Ti-thôi 1 năm (cơ-niên) có gậy. Nếu còn cha mẹ thì không có gậy.

— 2. Trở vợ lẽ (nàng hầu không con 3 tháng, có con, 5 tháng.

— 3. Trở anh em chị em ruột 1 năm. — Chị em dâu 9 tháng. — Chị em ruột đã xuất giá thì 9 tháng.

Chị em ruột đã xuất giá mà lại bị dẫy về thì trở 1 năm.

— 4. Trở anh em chị em con chú con bác (tụng huynh đệ) đều 9 tháng. Người vợ anh em con chú con bác thời 5 tháng. Người chị em con nhà chú bác (tụng tỉ muội) mà đã xuất giá thời 3 tháng.

— 5. Trở anh em chị em họ cháu chú cháu bác (tái tụng huynh đệ) thì 5 tháng, người chị em dâu ấy 3 tháng. Người chị em đã xuất giá thời 3 tháng.

Anh em chị em chắt chú chắt bác (Tam tụng) thì 3 tháng. Chị em dâu và chị em đã xuất giá đều không tang.

— 6. Trở anh em chị em cùng mẹ khác cha thời 5 tháng. Vợ cũng không phải trở.

⁂

D. — Để trở hàng con

— 1. Trở con trưởng và các con thứ đều một năm không gậy. Trở nàng dâu thời duy có dâu trưởng là 1 năm. Còn các dâu thứ đều 9 tháng. Dù con có đi làm con nuôi ai cũng trở như vậy.

— 2. Trở con gái 1 năm. Đã xuất giá 9 tháng. Xuất giá mà lại phải trở về, cũng 1 năm.

— 3. Trở con rể 3 tháng.

— 4. Trở cháu giai con nhà anh em (điệt nam) thì 1 năm Vợ người cháu 9 tháng. Cháu có đi làm con nuôi ai thì trở 9 tháng. Vợ thì 5 tháng. Cháu gái (điệt nữ) một năm. Đã xuất giá thì 9 tháng.

— 5. Trở con giai con gái nhà tụng huynh-đệ (đường-điệt) thì đều 5 tháng. Vợ với con gái đã xuất giá thì đều 3 tháng.

— 6. Trở con giai con gái nhà anh em tái tụng (tái trung điệt) thì 3 tháng. Vợ, và cháu gái, không tang.

⁂

Đ. — Để trở hàng cháu

— 1. Trở cháu giai đích-tôn thì một năm. Vợ 5 tháng.

— 2. Trở các cháu giai gái thứ thì 9 tháng. Vợ 3 tháng, cháu gái đã xuất giá 5 tháng.

— 3. Trở các cháu giai gái con nhà anh em điệt tôn: 5 tháng. Vợ và gái đã xuất giá: 3 tháng.

— 4. Trở các cháu giai gái nhà tụng huynh đệ (đường điệt tôn) 3 tháng. Vợ và gái đã xuất giá không tang.

⁂

E. — Để trở hàng Tằng-tôn (cháu 4 đời)

— Trở chắt giai, chắt gái 3 tháng: Vợ, và chắt đã xuất giá thì không tang.

⁂

G. — Để trở hàng Huyền-tôn (cháu 5 đời)

— Trở cháu năm đời 3 tháng, vợ và cháu gái đã xuất-giá không tang.

⁂

H. — Để trở về hàng người họ

— Trở trưởng họ và mẹ vợ người ấy đều 3 tháng.

⁂

I. — Tam phụ bát mẫu trở báo lại

— 1. Cha ghẻ có con riêng vợ, mà người con ấy theo mẹ (hoặc mẹ đẻ, hoặc mẹ kế, hoặc mẹ thứ) cùng ở với mình thì trở con ấy 1 năm; không thì không tang.

— 2. Đích mẫu, kế mẫu, từ mẫu, thứ-mẫu, trở con chồng, với con dâu trưởng chồng 1 năm. Dâu thứ 9 tháng, con gái chồng đã xuất-giá 9 tháng.

— 3. Kế mẫu lại đi lấy chồng, mà con chồng có theo đi cùng ở thì trở con ấy một năm; không thì không tang.

— 4. Giá mẫu, xuất mẫu trở con mình sinh ra 1 năm; con gái đã xuất giá thì 9 tháng.

— 5. Thứ-mẫu trở con mình sinh ra với con chồng đều một năm

K. Để trở về họ ngoại nhà mẹ

— 1. Trở ông bà sinh ra mẹ và anh em ruột với mẹ (cậu, chị em ruột với mẹ (già, dì) thời đều 5 tháng. Vợ cậu, chồng dì thời không tang. Nếu có ở chung một nhà thời trở 3 tháng.

— 2. Trở ông bà sinh ra Đích mẫu, Kế-mẫu, Từ mẫu cùng anh em chị em ruột với các đấng ấy 5 tháng.

— 3. Trở anh em chị em con cô con cậu ruột, cùng con già con dì ruột, đều 3 tháng.

— 4 Cậu trở cháu giai, cháu gái, đều 5 tháng, không kể xuất giá; trở vợ cháu thì 3 tháng

— 5. Trở ngoại-tôn nam-nữ, là trở con của con gá, với trở vợ ngoại-tôn, đều 3 tháng, không kể xuất giá.

⁂

L. — Vợ để trở về họ nhà chồng

— 1. Trở Cao-tổ phụ mẫu, Tằng-tổ phụ mẫu chồng, đều 3 tháng. Còn như Cao tằng tổ bá thúc, Cao tằng tổ có chồng thời không tang.

— 2. Trở ông bà chồng 9 tháng.

— 3. Trở anh em chị em ruột, chị dâu em dâu với ông chồng đều 3 tháng. Tổ-cô xuất giá không tang Tổ bá thúc phụ mẫu với tổ-cô họ, không tang

— 4. Trở ông bà ngoại sinh ra mẹ chồng thì 3 tháng.

— 5. Trở cha mẹ chồng Trảm-thôi 3 năm. Dù chồng có đi làm con nuôi nhà người thì trở cũng như chồng.

— 6. Trở bác giai, bác gái, chú, thím là anh em ruột với cha chồng, đều 9 tháng. Trở cô là chị em ruột với cha chồng 5 tháng.

— 7. Trở bác giai, bác gái, chú thím là tụng huynh đệ với cha chồng đều 3 tháng. Trở tụng-cô là tụng tỉ muội với cha chồng 3 tháng, đã xuất giá thì không tang.

— 8. Trở chồng Trảm-thôi 3 năm.

— 9. Trở anh em chị em ruột với chồng, cùng vợ anh em đều 5 tháng. Chị em đã xuất giá thì 3 tháng.

— 10. Trở tụng huynh-đệ và tụng-tỉ-muội với chồng đều 3 tháng. Vợ tụng huynh đệ với chồng cũng vậy. Tỉ-muội đã xuất giá, không tang.

— 11. Trở ông bà sinh ra mẹ chồng 5 tháng.

— 12. Trở anh em chị em ruột với mẹ chồng 3 tháng. Còn thì cũng theo như chồng mà để trở.

⁂

M. — Chồng để trở về họ nhà vợ.

Chồng để trở về họ nhà vợ thì chỉ để trở bố mẹ vợ một năm, ngoài ra không phải trở ai. Vợ chết có lấy vợ khác cũng thế.

N. — Vợ lẽ để trở về họ nhà chồng

— 1. Trở cha mẹ chồng 1 năm.

— 2. Trở chồng Trảm-thôi 3 năm.

— 3. Trở vợ cả một năm.

— 4. Trở các con chồng và con mình 1 năm.

— 5. Trở cha mẹ sinh ra vợ cả 1 năm. Còn các bàng thân khác không tang.

O. — Con gái đi lấy chồng rồi, để trở về họ nhà mình

— 1. Trở cao-tổ phụ-mẫu, Tằng-tổ phụ-mẫu và Tổ phụ mẫu, cũng trở như anh em giai, không giáng.

— 2. Trở tổ bá thúc phụ mẫu với tổ cô mẫu là anh em chị em ruột với ông Tổ đều ba tháng. Tổ-cô đã xuất giá thời vô phục.

— 3. Trở cha mẹ sinh ra mình thì Ti-thôi 3 năm.

— 4. Trở bác giai, bác gái, chú thím với cô là anh em ruột với cha mình, đều 9 tháng.

— 5. Trở anh em con chú con bác với cha, đều 3 tháng. Nếu cô đã xuất giá thì vô-phục.

— 6. Trở anh em chị em ruột đều chín tháng. Chị dâu, em dâu thì năm tháng Duy anh trưởng-nam mà cha đã chết, người ấy thừa tự thì vẫn trở cơ-niên mà không giáng phục.

— 7. Trở anh em chị em con chú con bác thì đều 5 tháng. Vợ thì vô phục. Như chị em đã xuất giá thì 3 tháng.

— 8. Trở giai, gái con nhà anh em, gọi mình là cô thì 9 tháng. Vợ cháu với cháu gái đã xuất giá thời 5 tháng.

— 9. Trở cháu giai cháu gái nhà chú bác đều 3 tháng. Vợ cháu và cháu gái đã xuất giá thì thôi.

— 10. Trở con nhà chị em gái gọi mình bằng dì thờ 3 tháng.

⁂

P. — Đi làm con nuôi mà để trở bên cha mẹ nuôi

— 1. Trở Cao-tổ phụ mẫu bên cha nuôi: 3 tháng

— 2. Trở Tằng-tổ phụ mẫu bên cha nuôi: 5 tháng.

— 3. Trở Tổ phụ mẫu bên cha nuôi: 1 năm

— 4. Trở cha mẹ nuôi thì Ti-thôi 3 năm có gậy.

— 5. Hoặc mình phải thừa-trọng từ ông (tổ) trở lên cũng trảm thôi 3 năm.

— 6 Trở ông bà sinh ra mẹ nuôi đều 5 tháng.

⁂

Q. — Đi làm con nuôi để trở về họ nhà mình

— 1. Trở Cao tổ phụ mẫu: 3 tháng.

— 2. Trở Tằng-tổ phụ mẫu; 5 tháng.

— 3. Trở tổ phụ mẫu: 9 tháng.

— 4. Trở cha mẹ sinh ra mình, 1 năm không gậy.

— 5. Trở bác giai, bác gái, chú thím với cô là anh em chị em ruột với cha, đều 9 tháng. Cô đã xuất giá thì 5 tháng

— 6. Trở anh em chị em ruột: 9 tháng Chị em dâu 3 tháng. Chị em gái đã xuất giá: 5 tháng.

— 7. Trở ông bà ngoại: 3 tháng.

⁂

R — Đương trọng-tang lại gặp trọng-tang

Tang cha chưa hết mà lại gặp tang mẹ, thời khi nào làm lễ trừ phục tang cha cũng phải mặc áo trừ tang để làm lễ Đại-tường, là tỏ ý rằng đã hết tang trước, song rồi lại mặc áo trở tang mẹ. Nếu tang mẹ chưa táng mà gặp tiết đại tường của cha thì không được mặc tường phục. (Đương tang mẹ mà gặp tang cha cũng thế).