──────────────────────────────────── "Sổ thì vẫn là sổ ấy. Chỉ có cái tráp là đổi chỗ." — Câu của người làng ◆ ────────────────────────────────────

Tiếng mõ trở lại vào tháng sáu.

Bạt đang ngồi vạt cọc ở sân thì nghe. Ba tiếng một, dừng ở mỗi ngõ, và cái nhịp ấy anh không nghe suốt hai mươi ba năm, mà tay anh đã buông con dao vạt xuống trước khi tai anh kịp nhận ra là mình đang nghe cái gì.

Người cầm mõ là thằng cháu ông Cả Sung, mới mười chín tuổi, đi chân đất, mặt đỏ bừng.

Nó đọc tên. Đọc tới nhà anh thì nó đọc tên thằng Chão.

Anh lên nhà ông Cả Sung ngay chiều hôm ấy.

Sân gạch quét sạch. Trong nhà có ba người lạ ngồi ở bộ trường kỷ, một người mặc áo the, hai người kia mặc áo lính, đang uống nước. Ông Cả Sung đứng chứ không ngồi.

"Anh Bạt có việc gì?"

"Tôi hỏi ông một câu thôi. Cái sổ ông còn giữ không?"

Ông Cả Sung liếc vào trong nhà.

"Anh ra ngoài này."

Hai người ra tới gốc cau ngoài sân.

"Tôi giao rồi," ông Cả Sung nói.