──────────────────────────────────── "Đặt tên xấu cho dễ nuôi. Tên đẹp thì để dành, bao giờ nó sống qua ba mùa hẵng hay." — Lệ đặt tên trẻ ở xóm Rẽ ◆ ────────────────────────────────────

Sam trở dạ vào đêm mười bốn tháng chạp, lúc nước đang lên.

Bà Vũng sang từ chập tối, mang theo một cái chậu, một cuộn vải xé sẵn, và một nắm lá tía tô. Bà đuổi Bạt ra khỏi buồng ngay từ câu thứ hai.

"Anh ra ngoài."

"Tôi ngồi ở góc kia thôi."

"Ra ngoài. Đàn ông ngồi trong này thì vướng chân tôi."

"Bà cần gì thì gọi."

"Cần nước sôi. Còn thì anh đứng ngoài sân, đứng đâu cũng được, đừng hỏi gì."

Anh đứng ở sân.

Trời không mưa, không gió, và rét thứ rét khô của tháng chạp, thứ rét làm cho mọi tiếng động ở xa nghe cũng rõ. Ngoài kia nước đang lên, nghe được cả tiếng nó liếm lên cầu ao từng đợt một.

Anh đun nước. Đun xong thì hết việc, mà hết việc thì tay không biết để vào đâu.

Anh bắt đầu đếm.