Chiều tan học, Lam không đi thẳng về nhà như thường lệ, mà đạp xe vòng qua hướng khu công nghiệp Tân Thuận, nơi mẹ vẫn làm việc mỗi ngày. Cô không có việc gì cụ thể ở đó, chỉ cảm thấy cần đi đâu đó khác hơn là về thẳng căn phòng trọ, nơi những suy nghĩ nặng nề vẫn còn quẩn quanh từ mấy ngày qua.

Cổng khu công nghiệp lúc năm giờ chiều đông nghịt công nhân tan ca, dòng người mặc đồng phục xưởng đủ màu đổ ra từ các cổng khác nhau, tiếng xe máy nổ máy rền vang khắp con đường. Lam dừng xe bên lề, nhìn dòng người đó trôi qua, cố tìm trong đám đông một bóng dáng quen thuộc, dù biết mẹ làm ở một xưởng khác, cổng khác.

Cô dựng chân chống xe đạp, đứng lại bên gốc cây me già cạnh trạm xe buýt, một chỗ đứng đủ khuất để không ai để ý tới một học sinh mặc đồng phục đang nhìn chăm chăm vào dòng công nhân tan ca.

Cô nhìn những gương mặt mệt mỏi sau một ngày dài đứng máy, vài người dừng lại mua một túi trái cây dạo bán ven đường, vài người vội vã phóng xe về nhà lo cơm nước cho con cái. Không ai trong số họ biết tới TrustPoint, tới Eduverse, tới credit_readiness_score, những thứ đang chiếm trọn tâm trí Lam suốt nhiều tuần qua. Với họ, cuộc sống vẫn vận hành theo một nhịp cũ kỹ hơn, đơn giản hơn: đi làm, kiếm tiền, về nhà, lo cho gia đình.

Lam nhận ra mình chưa từng đứng ở vị trí này vào đúng khung giờ này, dù đã đi ngang khu công nghiệp không biết bao nhiêu lần trên đường tới trường học thêm.

Lam nghĩ tới mẹ, tới việc bà đã làm công việc này bao nhiêu năm, từ khi cha mất, gánh vác một mình việc nuôi con mà không một lần than vãn trước mặt cô. Cô nghĩ tới sự khác biệt giữa nỗi sợ của mẹ, cụ thể, rõ ràng, sợ không đủ tiền, sợ mất việc, và nỗi sợ của chính cô, giờ đây đã đổi khác so với đầu năm học.

Cô cố hình dung một ngày làm việc tám tiếng đứng máy của mẹ trông như thế nào, nhưng chỉ dựng lên được vài hình ảnh rời rạc, tiếng máy chạy, mùi vải, đôi tay thoăn thoắt, không đủ để thành một bức tranh trọn vẹn.

Mình không còn sợ tụt điểm nữa, cô nhận ra, một cách bất ngờ, khi đứng đó nhìn dòng người tan ca. Nỗi sợ lớn nhất trong cô bây giờ không còn là con số trên màn hình điện thoại, mà là một điều khác, mơ hồ hơn nhưng nặng nề hơn nhiều: sợ trở thành người biết rõ sự thật mà vẫn chọn im lặng, sợ nhìn lại chính mình sau này và không nhận ra con người đã từng đứng đây, ở cổng khu công nghiệp này, vào một buổi chiều tháng Mười một.

Cô đứng đó thêm một lúc, để dòng người tan ca trôi qua trước mắt mình, rồi quay xe, đạp về hướng con hẻm dẫn tới đường Huỳnh Tấn Phát. Trên đường về, cô ghé qua một quán nước nhỏ ven đường, gọi hai ly nước mía, uống một ly ngay tại chỗ, cầm ly còn lại mang về.

Ly nước mía còn lạnh trong tay, đọng hơi nước bên ngoài cốc nhựa, Lam cầm nó suốt quãng đường về, không nghĩ nhiều tới việc mua nó để làm gì, chỉ biết là muốn mua.

Về tới phòng trọ, mẹ đã có mặt, đang chuẩn bị bữa tối. Lam đưa ly nước mía cho mẹ, không giải thích gì thêm.

"Ủa, sao tự nhiên mua cho mẹ vậy con?" bà Nhung hỏi, ngạc nhiên nhưng vui vẻ nhận lấy.

"Không có gì, con thấy thèm nên mua luôn hai ly thôi," Lam nói, một câu nói dối nhỏ, vô hại, khác hẳn những lời nói dối nặng nề cô vẫn giữ trong lòng suốt nhiều tuần qua.

Cô để ý mẹ không hỏi thêm gì về câu trả lời đó, có lẽ vì tin ngay, hoặc có lẽ vì đã quen với việc con gái đôi khi làm những điều nhỏ không cần lý do rõ ràng.

Mẹ cười, nhấp một ngụm nước mía, quay lại với công việc nấu nướng. Lam ngồi xuống góc giường quen thuộc, nhìn mẹ làm việc dưới ánh đèn vàng, và trong khoảnh khắc bình dị đó, cô cảm thấy một sự chắc chắn nhỏ nhoi nhưng vững vàng đang hình thành trong lòng mình, dù chưa biết chính xác nó sẽ dẫn tới quyết định gì.

"Hôm nay con đi đâu về trễ vậy?" mẹ hỏi, không có ý trách, chỉ tò mò.

Lam cân nhắc một giây trước khi trả lời, cân nhắc xem nên nói dối tiếp hay nói thật một phần nhỏ, cuối cùng chọn phần thật, dù không phải toàn bộ sự thật.

"Con đạp xe lòng vòng chút thôi mẹ, ngang qua chỗ mẹ làm đó," Lam đáp, thành thật lần này.

"Trời, đường đó xa mà con, đi làm gì cho mệt." Bà Nhung lắc đầu, nhưng khoé mắt vẫn ánh lên một chút ấm áp trước sự quan tâm bất ngờ của con gái.

Lam nhìn mẹ cúi xuống thớt rau, ánh đèn vàng hắt lên mái tóc đã điểm vài sợi bạc mà cô chưa từng để ý kỹ tới trước đây.

"Con chỉ muốn coi chỗ mẹ làm thôi," Lam nói, giọng nhỏ lại. "Con thấy công nhân tan ca đông lắm."

"Ừ, giờ đó lúc nào cũng đông," mẹ đáp, không hỏi thêm gì, chỉ tiếp tục thái rau, để cho câu chuyện dừng lại ở đó một cách tự nhiên, đúng như cách hai mẹ con vẫn quen sống cùng nhau, không cần lúc nào cũng phải nói hết mọi điều đang nghĩ trong đầu.