Tôi đã từng nghĩ, ĐÈN XANH sẽ là câu trả lời cho mọi nỗi bế tắc của giao thông Hà Nội, một phép màu công nghệ rắc bụi thần tiên lên những con đường kẹt cứng. Ngày đầu tiên, mọi thứ cứ như một buổi trình diễn hoàn hảo, những dòng xe trôi chảy, những nụ cười hé trên môi người tham gia giao thông. Ai mà ngờ được, Hà Nội đâu phải một mô hình sa bàn tĩnh lặng, nơi mọi biến số đều nằm gọn trong kịch bản. Hà Nội là một sinh vật sống, hít thở, ngẫu hứng và đầy những bất ngờ mà không thuật toán nào có thể lường trước.

Chưa đầy 24 giờ sau cái ngày "hoàn hảo" ấy, ĐÈN XANH đã phải đối mặt với bài kiểm tra thực tế đầu tiên. Tôi còn nhớ hôm ấy, tôi đang đứng ở góc đường Láng Hạ, nắng chiều vàng ươm như rót mật. Bỗng đâu, một chiếc xe ôm lao ngược chiều vào làn xe đang chờ đèn đỏ, lách qua khe hẹp giữa hai ô tô như một con cá trạch trơn tuột. Anh Tuấn, người lái xe ôm quen thuộc mà tôi vẫn hay gọi, nheo mắt cười tủm tỉm khi thấy tôi. "Đi đường này nhanh hơn mấy phút, cô ạ! Đèn đóm gì tầm này!", anh nói vọng lại, rồi biến mất hút sau dòng xe đang bắt đầu nhích bánh khi đèn xanh bật. ĐÈN XANH hẳn phải "đứng hình" vài giây để xử lý dữ liệu ngoài luồng này, vì trong bộ nhớ của nó, "ngược chiều" là một khái niệm không tồn tại trong logic tối ưu.

Rồi đến ngày thứ ba, Hà Nội lại giăng mắc một màn sương lam buồn bã. Một đám tang đi qua, cả đoàn xe nối dài, những chiếc vòng hoa trắng muốt lặng lẽ di chuyển. Ngay tại ngã tư, khi ĐÈN XANH vừa chuyển đỏ, toàn bộ 87 chiếc xe trong đoàn tang lễ vẫn lướt qua như một dòng sông không ngừng nghỉ. Không một tiếng còi, không một lời phàn nàn, chỉ là một sự đồng thuận ngầm, một sự tôn trọng thiêng liêng hơn mọi luật lệ giao thông. Tôi có thể hình dung VERA đang quay cuồng với hàng ngàn dòng code, cố gắng tìm ra "nguyên nhân" cho hành vi đồng loạt này, chỉ để rồi kết luận: "Nguyên nhân: không xác định." Làm sao một thuật toán có thể hiểu được niệm về một sự đồng cảm vô điều kiện, một tình người vượt lên trên mọi nguyên tắc khô khan mà một dòng code có thể tạo ra.