Mỗi lần nhìn thấy khách hàng gật gù khen lấy khen để cái thiết kế tôi vừa gửi, tôi lại thấy một nụ cười nửa miệng hiện lên trên môi họ. Nụ cười ấy không phải của sự hài lòng đơn thuần, mà là nụ cười của một kẻ vừa "mặc cả" thành công, vừa "lời" được một món hời. Họ bảo, "AI làm nhanh thật, thôi anh tính em ba trăm thôi nha, tại AI làm mà." Ba trăm ngàn cho một cái logo mà tuần trước tôi còn lấy cả triệu bạc!

Cái cảm giác ấy cứ dội vào tôi như một gáo nước lạnh. Dù tôi có cố gắng giải thích thế nào đi chăng nữa, rằng tôi phải đầu tư máy móc, phải có kiến thức để "dạy" AI, phải chỉnh sửa tay rất nhiều để ra được sản phẩm ưng ý, họ cũng chỉ ậm ừ cho qua. Chữ "AI" giờ đây như một cái bùa hộ mệnh cho họ, một tấm vé giảm giá thần kỳ, biến công sức của tôi thành một thứ hàng hóa đại trà, rẻ mạt.

Tôi cũng từng thử "cứng" lại. "Dạ, em dùng AI Pro ạ, phiên bản cao cấp nhất, kết hợp công nghệ độc quyền của Thung lũng Silicon với bí quyết gia truyền mười đời của nhà em đó anh/chị!" Tôi cố gắng thêm thắt chút gia vị, chút hài hước để nâng tầm dịch vụ, nâng cái giá của mình lên. Nhưng khách hàng ngày nay cũng đâu phải dạng vừa. Một chị khách nọ, giọng tỉnh bơ qua điện thoại: "Anh tưởng mình anh biết dùng AI à? Cái brief này em cũng nhờ AI viết đó anh. Giờ anh tính em sao?" Cúp máy xong, tôi chỉ muốn đập đầu vào bàn phím. Đúng là đời không như mơ, và AI thì lại càng không.

Vậy là tôi chấp nhận làm một cỗ máy, một cái máy in tiền không cảm xúc. Ba mươi dự án một tuần, hai mươi bốn giờ một ngày, đôi khi tôi thấy mình như một con lật đật, chỉ cần chạm nhẹ là lại bật dậy, tiếp tục công việc. Mắt tôi dán chặt vào màn hình, hàng trăm layer cứ chồng chéo lên nhau, những màu sắc nhảy múa không ngừng nghỉ. Tay tôi thoăn thoắt di chuột, click, kéo, thả. Mọi thứ diễn ra nhanh đến mức tôi chẳng còn thời gian để thở, để suy nghĩ xem mình đang làm gì, cho ai, và cái logo này có ý nghĩa gì nữa.

Cái ước mơ về một tương lai tôi từng vẽ ra, giờ chỉ còn là một mớ hỗn độn, một bản nháp bị gạch xóa không thương tiếc.