Đoàn Thị Điểm
Nữ sĩ Hồng Hà (1705–1748) — dịch giả kiệt tác “Chinh phụ ngâm” sang thể song thất lục bát.
0
Tác phẩm
0
Lượt đọc
0
Lượt thích
0
Theo dõi
0
Chương
Tiểu sử
Đoàn Thị Điểm (1705–1748), hiệu Hồng Hà nữ sĩ, là một trong những nữ sĩ tài danh bậc nhất của văn học Việt Nam thời Lê trung hưng. Bà sinh trong gia đình khoa bảng ở làng Giai Phạm: cha là Đoàn Doãn Nghi (hương cống), anh là Đoàn Doãn Luân (đỗ Giải nguyên). Nổi tiếng thông minh, tài sắc từ nhỏ, bà tinh thông kinh sử và văn chương.
Cuộc đời bà nhiều gian truân: cha mất (1729), anh trai qua đời (1735), một mình bà làm thuốc và mở trường dạy học để nuôi mẹ và gia đình; từng được mời vào cung dạy học. Mãi đến năm 1742, khi đã 37 tuổi, bà mới kết hôn với Tiến sĩ Nguyễn Kiều.
Không lâu sau, chồng bà đi sứ Trung Quốc đến năm 1745 mới về. Năm 1748, bà theo chồng vào Nghệ An khi ông nhậm chức, nhưng lâm bệnh và qua đời trên đường, thọ 43 tuổi.
Đoàn Thị Điểm nổi danh nhất với bản diễn Nôm Chinh phụ ngâm — dịch từ nguyên tác chữ Hán của Đặng Trần Côn — được xem là một trong những bản dịch xuất sắc nhất văn học Việt Nam (dù còn tranh luận học thuật về dịch giả với Phan Huy Ích). Bà còn để lại tập truyện chữ Hán Truyền kỳ tân phả. Hậu thế xếp bà ngang hàng với Hồ Xuân Hương và Bà Huyện Thanh Quan.
Nguồn: Wikipedia
Cuộc đời & sự nghiệp
tác phẩm sự kiện- 1705Sinh tại làng Giai Phạm, huyện Văn Giang, xứ Kinh Bắc
- 1729Cha Đoàn Doãn Nghi qua đời
- 1735Anh trai Đoàn Doãn Luân mất; bà làm thuốc và dạy học nuôi gia đình
- 1742Kết hôn với Tiến sĩ Nguyễn Kiều khi đã 37 tuổi
- 1745Chồng Nguyễn Kiều trở về sau chuyến đi sứ Trung Quốc
- 1748Theo chồng vào Nghệ An nhậm chức, lâm bệnh và qua đời trên đường, thọ 43 tuổi
🏛️ Bối cảnh thời đại
Đoàn Thị Điểm sống vào nửa đầu thế kỷ XVIII, thời Lê trung hưng dưới quyền chi phối của các chúa Trịnh ở Đàng Ngoài. Đây là giai đoạn chế độ phong kiến bộc lộ nhiều khủng hoảng: chiến tranh, loạn lạc, sưu thuế nặng nề và những cuộc chinh chiến khiến nhiều gia đình ly tán — bối cảnh làm nảy sinh dòng văn học 'chinh phụ' nói lên nỗi đau chia ly.
Trong xã hội Nho giáo trọng nam khinh nữ, việc Đoàn Thị Điểm khẳng định được tên tuổi như một nữ sĩ lớn, một dịch giả và nhà giáo là minh chứng đặc biệt cho tài năng vượt định kiến giới, mở đường cho lớp nữ trí thức tài hoa của văn học Việt Nam.
Tác phẩm (0)
Tác phẩm tiêu biểu
Bản dịch chữ Nôm từ nguyên tác của Đặng Trần Côn, nói lên nỗi sầu của người chinh phụ; một trong những bản dịch hay nhất văn học Việt
Tập truyện truyền kỳ chữ Hán, viết về các nhân vật nữ và đề tài kỳ ảo