Bà Huyện Thanh Quan

Bà Huyện Thanh Quan tên thật là Nguyễn Thị Hinh, sinh khoảng năm 1805 tại làng Nghi Tàm ven Hồ Tây (nay thuộc quận Tây Hồ, Hà Nội). Cha bà là Nguyễn Lý, từng đỗ thủ khoa. Bà theo học danh sĩ Phạm Quý Thích.

Bà kết hôn với ông Lưu Nghi, người làm tri huyện Thanh Quan (nay thuộc tỉnh Thái Bình) — vì vậy người đời quen gọi bà theo chức của chồng là 'Bà Huyện Thanh Quan'. Hai người có bốn người con.

Nhờ nổi tiếng hay chữ, dưới triều vua Minh Mạng bà được vời vào kinh đô Huế giữ chức Cung Trung Giáo Tập để dạy học cho các công chúa và cung phi. Sau khi chồng mất, bà từ quan, đưa các con trở về quê nhà Nghi Tàm sinh sống. Bà mất khoảng năm 1848, khi mới ngoài 40 tuổi.

Bà Huyện Thanh Quan là một trong những nữ sĩ tài danh bậc nhất của văn học trung đại Việt Nam. Tác phẩm để lại không nhiều — chỉ khoảng bốn bài thơ Đường luật được xác tín là của bà — nhưng đều là những kiệt tác. Thơ bà mang phong cách trang nhã, hoài cổ, thường nhuốm nỗi buồn man mác và niềm hoài niệm về một thời vàng son đã qua. Bà là một đối cực thú vị so với Hồ Xuân Hương cùng thời: nếu Hồ Xuân Hương phóng túng, dân dã thì Bà Huyện Thanh Quan đài các, mực thước.